Автор: Нұрлан Жұмахан

Ұзақ ғарыш сапарында дәрі-дәрмек қорын толықтыру мүмкін болмағандықтан, ғалымдар қажетті препаратты ғарыш кемесінің ішінде өндіру жолын іздеп жатыр. Калифорния университетінің зерттеушілері өсімдікті зақымдамай, одан терапиялық қасиеті бар биологиялық өнім алудың ықшам тәсілін сынады, – деп жазады Ertenmedia.kz. NASA Халықаралық ғарыш станциясында салат жапырағы, қыша және өзге дақылды микрогравитация жағдайында өсіру тәжірибесін бірнеше жылдан бері жүргізіп келеді. Өсімдік ғарышкерлерді жаңа тағаммен қамтамасыз етумен қатар, ауа мен суды қайта айналымға қосуға көмектеседі. Жасыл желекті күтіп-баптау ұзақ оқшаулану кезіндегі психологиялық жүктемені де жеңілдетуі мүмкін. Жер орбитасындағы станцияға азық-түлік пен дәрі тұрақты түрде жеткізіліп тұрады. Марсқа аттанған экипаж мұндай логистикалық қолдаудан айырылады, өйткені Қызыл…

Қытайда рамаға негізделген Jetour Zongheng F700 пикабының алдын ала сатылымы басталды. Қуатталатын гибрид әзірге бес орындық жалғыз нұсқада ұсынылып, бағасы 364,9 мың юань немесе шамамен 53,9 мың доллар болып белгіленді, – деп жазады Ertenmedia.kz. F700 Jetour компаниясының премиалды Zongheng топтамасындағы екінші модель. Аталған серияның алғашқы өкілі G700 жол талғамайтын көлігі 2025 жылы нарыққа шыққан. Жаңа пикап та сол модельдің платформасы мен негізгі техникалық шешімдеріне сүйеніп жасалған. Jetour F700 көпшілікке 2026 жылғы Бейжің автосалонында көрсетілді. Мамырда көлік Қытайдың Өнеркәсіп және ақпараттық технологиялар министрлігінің дерекқорына енгізіліп, сериялық өндіріске жол ашылды. Өндіруші модельді толық өлшемді әрі премиалды жол талғамайтын пикап ретінде таныстырып отыр.…

Астанада ағза трансплантациясы, дәрігерлердің күрделі еңбегі және өмірлік маңызды операцияны күтіп жүрген пациенттердің тағдыры арқау болған «4739» деректі фильмінің тұсаукесері өтті. «Хабар» агенттігі түсірген туынды донорлық мәселесін қоғам талқысына шығаруды көздейді, – деп жазады Ertenmedia.kz. Көрсетілімге Премьер-министрдің орынбасары – мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева, денсаулық сақтау министрі Ақмарал Әлназарова, дәрігерлер мен ғалымдар қатысты. Қоғам қайраткерлері, ағза ауыстырып салу операциясынан өткен азаматтар және олардың жақындары да іс-шараға келді. Фильм авторлары мен кейіпкерлері туындының түсірілу барысы және көтерілген мәселенің маңызы туралы ой бөлісті. Аида Балаева Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев ұлт денсаулығын елдің басты құндылығы ретінде үнемі атап көрсететінін айтты. Президент Қазақстандағы…

Астанада жаңа тұрғын орамдар мен әлеуметтік нысандардың көбеюіне байланысты электр желілеріне түсетін жүктеме күшейіп келеді. Елорданың тарату желілерін жаңғыртуға шамамен 1,5 млрд теңге бағытталады, – деп жазады Ertenmedia.kz. Жұмыс «Энергетикалық және коммуналдық секторларды жаңғырту» ұлттық жобасы аясында жүргізіледі. «Астана-ӨЭК» акционерлік қоғамы кабель желілерінің екі учаскесін қайта жаңартуды жоспарлаған. Жоба электрмен жабдықтау жүйесінің өткізу қабілетін арттырып, қаланың қарқынды дамуына қажетті инфрақұрылымдық қор қалыптастыруға бағытталған. Негізгі жұмыс Есіл ауданында жүргізіледі. Мұнда кернеуі 20 киловольт болатын, жалпы ұзындығы 7,08 шақырым кабель желісі ауыстырылады. Қолданыстағы желілер небәрі он жыл бұрын салынғанымен, электр энергиясын тұтынудың өсуі олардың қуатын жеткіліксіз ете бастаған. Жаңғырту «Олимп» және «Әуежай»…

Қазақстанда азаматтардың жеке дерегі мен қаржысын кибералаяқтардан қорғауға арналған бірнеше цифрлық сервис жұмыс істейді. Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі қауіпсіздікті күшейтетін құралдарды пайдаланып, қарапайым кибергигиена талаптарын сақтауға кеңес берді, – деп жазады Ertenmedia.kz. Вице-министр Досжан Мұсалиевтің айтуынша, азаматтар eGov Mobile қосымшасындағы «Stop Credit» сервисі арқылы өз атына несие рәсімдеуге ерікті түрде тыйым сала алады. Мұндай шектеу алаяқтардың бөтен адамның дерегімен қарыз алуына тосқауыл қоюға көмектеседі. Қажет болған жағдайда азамат сервистегі тыйымды өзі алып тастай алады. Дербес деректерге қолжетімділікті бақылау сервисі жеке мәліметті өңдеуге қай ұйымдарға келісім берілгенін көрсетеді. Азамат күмәнді немесе қажетсіз рұқсатты кері қайтарып, дерегінің таралу аясын шектей…

Қазақстанда бес бағыт бойынша қатынайтын жолаушылар пойызы интернетке қосылды. Жаңа сервис сапар кезінде мессенджер пайдалануға, әлеуметтік желіге кіруге және онлайн жұмыс істеуге мүмкіндік береді, – деп жазады Ertenmedia.kz. Көлік министрлігінің мәліметінше, интернет Қызылорда – Павлодар, Жезқазған – Астана және Астана – Семей бағытындағы құрамдарда қолжетімді. Қызмет Алматы – Достық, яғни Алакөл бағыты мен Қызылорда – Көкшетау пойызына да енгізілген. Жолаушы вагон ішіндегі Wi-Fi желісін таңдап, авторизациядан өтуі керек. Қызметтің тегін және ақылы тарифі қарастырылған. Тегін пакет WhatsApp пен Telegram арқылы мәтіндік хабарлама жіберуге мүмкіндік береді. Толық интернет, әлеуметтік желі, бейнесервис және жұмыс қосымшасын пайдалану үшін ақылы тарифке қосылу қажет. Тасымалдаушыларға…

Қазақстанда жүргізушілерге қойылатын талап күшейіп, медициналық бақылау мен жол ережесін білу деңгейін тексерудің жаңа тәртібі енгізіледі. 2026 жылғы 25 тамыздан бастап күшіне енетін өзгерістер егде жастағы жүргізушілерге, мүгедектігі бар азаматтарға және жолда өрескел құқық бұзған адамдарға қатысты болады, – деп жазады Ertenmedia.kz. Жаңа талап бойынша 65 жастан асқан және мүгедектігі бар жүргізушілер екі жылда бір рет міндетті медициналық тексеруден өтуге тиіс. Тексеру қорытындысы Денсаулық сақтау министрлігінің ақпараттық жүйесінен Ішкі істер министрлігінің дерекқорына автоматты түрде жіберіледі. Жүргізушінің денсаулығы көлік басқаруға жарамды екені жүйеде расталмаса, оның басқару құқығы тоқтатылады. Жүргізушіге медициналық тексеру нәтижесін полицияға қағаз күйінде апарудың қажеті болмайды. Қажетті мәлімет мемлекеттік…

Almaty SuperSki курортының су тұтыну көлемі Алматының жалпы су балансына елеулі салмақ түсірмейді. Жоба Көк-Жайлау шатқалындағы ауыз су жүйесіне қауіп төндірмейді деген қорытынды жасалды, – деп жазады Ertenmedia.kz. «Қазгидрогеология» ұлттық гидрогеологиялық қызметі 1994–2025 жылдар аралығындағы деректерге сүйеніп зерттеу жүргізген. Мамандар отыз жылдық гидрологиялық көрсеткіштерді, су көздерінің қуатын және қаладағы тұтыну көлемін салыстырған. Зерттеу қорытындысында курорттың суға сұранысы Алматының орталықтандырылған ауыз сумен жабдықтау жүйесіне кері әсер етпейтіні айтылған. Жоба аумағындағы шағын тау өзендері мен жылғалар қаланың орталық су жүйесіне қосылмаған. Алматы тұрғындарына берілетін ауыз су басқа су көздерінен алынады. Сондықтан курорт маңындағы шағын су арналары қаладағы негізгі ауыз су қорының қатарына…

Қазақстанда баспана яғни, жылжымайтын мүлік ұзақ жыл бойы ақшаны сақтайтын ең сенімді сейф саналды. Алайда қымбат ақша, жоғары инфляция және қаржы нарығының кеңеюі «бетон мәңгі өседі» деген сенімді қайта қарауға мәжбүрлеп отыр, – деп жазады Ertenmedia.kz. Қазақстандықтардың санасында пәтер қарапайым мүліктен әлдеқашан биік тұрған активке айналды. Теңге әлсіресе де, инфляция үдесе де, шаршы метр құнын жоғалтпайды деген түсінік берік орнықты. Қытайда да халық байлығының басым бөлігі баспанаға байланып, жылжымайтын мүлік экономикалық сенімнің басты тірегіне айналған еді. Си Цзиньпин 2017 жылы «баспана алыпсатарлық үшін емес, өмір сүру үшін қажет» деген қағиданы жариялады. 2020 жылы құрылыс компанияларының қарызын шектейтін «үш қызыл сызық»…

Қытайда Chery концерніне тиесілі Exeed маркасының 2027 жылғы жаңартылған ES седаны сатылымға шықты. Лидармен, қуатты электроникамен және кеңейтілген жүргізуші көмекшілерімен жабдықталған модельдің бастапқы бағасы шамамен 12,5 миллион теңгені құрайды, – деп жазады Ertenmedia.kz. Жаңа Exeed ES үш нұсқада ұсынылған. Жүріс қорын ұзартқышы бар 302 Max гибриді 179,9 мың юаньға, толық жетекті 255 Ultra нұсқасы 199,9 мың юаньға бағаланды. Толық электрлі 860 Max модификациясының құны 209,9 мың юаньды құрайды. Ұлттық банктің 21 шілдедегі бағамы бойынша бір юань 69,5 теңгеге тең болды. Тікелей есептегенде үш нұсқаның бағасы шамамен 12,5 миллион, 13,9 миллион және 14,6 миллион теңге шығады. Аталған сомаға Қазақстанға жеткізу, кедендік…