Автор: Назым Болатхан

Жаңа Конституция жобасында орыс тілінің ресми мәртебесі сақталатын болды деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Конституциялық сот жариялаған негізгі заңның жаңа нұсқасында: «Мемлекеттік ұйымдар мен жергілікті өзін-өзі басқару органдарында қазақ тілімен қатар орыс тілі ресми түрде қолданылады», – деп нақты жазылған (9-бап). Жаңа Конституция жобасы азаматтардың, партиялар мен қоғамдық ұйымдардың ұсыныстары ескеріле отырып әзірленген. Құжат алдын ала қоғам талқысынан өтті, барлық баптары егжей-тегжейлі талқыланып, пысықталды. Ұлттық құрылтайдың соңғы отырысында президент Қасым-Жомарт Тоқаев Конституциялық реформаға қатысты бірқатар маңызды жайтты жариялады. Президенттің айтуынша, өзгерістерді іске асыру үшін Конституциялық сот төрағасы Елвира Әзімованың жетекшілігімен арнайы комиссия құрылмақ. Ұсынылған өзгерістер 2027 жылы жалпыұлттық референдум арқылы қабылданады. Мемлекет…

Медицина қызметкерлері электронды құжаттарға цифрлық қолтаңба (ЭЦҚ) қою мәселесіне қатысты Денсаулық сақтау министрі түсініктеме берді деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Министрдің айтуынша, медицина қызметкерлеріне ЭЦҚ қолдану талабы жаңадан енгізілмеген. Ол министрліктің нормативтік-құқықтық актілерінде 2021 жылдан бері қарастырылып, кейбір жағдайларда қолданылып келген. «ЭЦҚ-ны медицина құжаттарында міндетті түрде қолдану медициналық жазбалардың шынайылығын арттырып, дәрігер мен пациент құқығын қорғауға, қызметтің нақты көрсетілгенін растауға және жалған жазбалардың алдын алуға бағытталған», – деді Ақмарал Әлназарова. Министр қазіргі қолданыстағы ЭЦҚ-ны растау тәртібінің дәрігерлерге ыңғайсыз екенін, себебі әр әрекет сайын қолтаңба сұрайтынын атап өтті. «Қазір біз ЭЦҚ-ны қолдануды жеңілдететін жұмыстар жүргізіп жатырмыз. Медицина қызметкерлерінің жұмыс жүктемесі өте жоғары екені…

Қазақстанда зейнет жасына қатысты мәселе қоғам назарында тұр. Әзірге ресми түрде зейнетке шығу жасы өзгеріссіз күйде қалып отыр деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Қазіргі уақытта ер адамдар 63, ал әйел адамдар 61 жасқа толғанда зейнетке шығады. Бұған дейін Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры мен тиісті органдар әйелдердің зейнет жасын 2027 жылдың соңына дейін өзгертпеу туралы мәлімдеген болатын. Дегенмен мемлекет жоспарында 2028 жылдан бастап әйелдердің зейнетке шығу жасын кезең-кезеңімен өсіру мүмкіндігі қарастырылған: 2028 жылғы 1 қаңтардан – 61,5 жас; 2029 жылғы 1 қаңтардан – 62 жас; 2030 жылғы 1 қаңтардан – 62,5 жас; 2031 жылғы 1 қаңтардан бастап – 63 жас. Егер жоспар толық…

Қазақстанда еш жерде ресми жұмыс істемеген азаматтар зейнет жасында мүлдем қаражатсыз қалмайды. Олар мемлекеттік базалық зейнетақыға сенім арта алады деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Еліміздегі зейнетақы жүйесі бірнеше деңгейден тұрады. Соның ішінде мемлекеттік базалық зейнетақының мөлшері еңбек өтіліне қарай анықталады. Алайда өмір бойы ресми жұмыс істемеген, еңбек өтілі жоқ азаматтар да осы төлемнен құр қалмайды. Әлеуметтік кодекстің 206-бабына сәйкес, егер азаматтың еңбек өтілі 10 жылға жетпесе немесе мүлде болмаса, базалық зейнетақы ең төменгі күнкөріс деңгейінің белгілі бір пайыздық үлесі есебінен төленеді. Мысалы, 2024 жылы базалық зейнетақы ең төменгі күнкөріс деңгейінің 65 пайызы болса, 2025 жылы 70 пайызға дейін көтерілді. Бұл орайда еңбек…

Әлем назары Иранға ауып тұр. Аятолла бастаған парсы билігі келіссөзге бейілді екенін байқатса да, жағдайдың түпкілікті шешілгеніне сену әлі ерте. «Трамп? Келіссөз тығырыққа тірелсе, Дөкең күш қолданудан тайынбайды», — дейді осы орайда АҚШ-та тұратын қазақ кәсіпкері, Республикалық партия мүшесі Тимур Сейтмұратов. Ertenmedia.kz сарапшының пікірін оқырман назарына ұсынады. «Иранда не болып жатыр? Әмірика әскері әзір Иранның айналасына түгел дерлік жайғасып үлгерді. Бұл ма, бұл нақты ескерту. Тегеран келіссөзден бас тартса, Уашиңтон соққы жасауға толық әзір. Дипломатияның соңғы мүмкіндігі үзілуге шақ тұр», – деп пайымдайды сарапшы. Гренландия мәселесі осы шиеленістің тасасында қалып қойған жайы бар. Алайда бұл да АҚШ-тың Бейжіңге қарсы ауқымды…

Қазақстанда жанармай бағасы алдағы уақытта Еуразиялық одақ елдерімен теңесуі мүмкін деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Соңғы бір жылда елде бензин бағасы 16 пайызға жуық өскен. Energyprom мәліметінше, 2025 жылдың желтоқсанында АИ-92 маркалы бензиннің литрі орта есеппен 235 теңгеден, АИ-95 — 298 теңгеден, АИ-98 — 325 теңгеден сатылған. Баға өсімі бойынша Павлодар облысы алда тұр: өңірде бензин бір жылда шамамен 20 пайызға қымбаттаған. Ал баяу қымбаттаған өңірлер Атырау, Ақтөбе және Батыс Қазақстан облыстары. «Бағаның өсуіне қарамастан, бензин өндірісі керісінше артты. Елдегі мұнай өңдеу зауыттары былтыр авиациялық отынды қоса есептегенде, жалпы 6 млн тонна бензин өндірген. Өндіріс көлемі алдыңғы жылмен салыстырғанда тоғыз пайызға артқан.…

Қазақстанның жаңа Ата заңының алғашқы жобасы дайындалып, көпшілікке ұсынылмақ деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Құжат кіріспе, 11 бөлім мен 95 баптан тұрады. Елдің мемлекеттік құрылымы мен басқару формасына қатысты негізгі ережелерге нақты өзгеріс енген. «Жобада Қазақстан Республикасы унитарлы мемлекет, басқару формасы президенттік республика деген нақты анықтама берілді. Шешім ғалымдар мен сарапшылардың мемлекеттік басқару формасын нақтылау керек деген ұсынысынан кейін қабылданды», – дейді Конституциялық сот төрағасының орынбасары Бақыт Нұрмұханов. Сонымен қатар, әкімшілік-аумақтық құрылымды енді жай заң емес, конституциялық заң деңгейінде бекіту ұсынылды. «Егемендік пен тәуелсіздік, унитарлық және аумақтық тұтастық, республиканың басқару формасы Конституцияның алғашқы баптарында анық жазылған әрі еш өзгермейтін құндылық ретінде бекітіледі»,…

Алматыдағы атышулы «Байсат» базары қайта саудаға шықты. Мемлекет Назарбаев әулетіне тиесілі болған нысанды су тегінге сатқалы отыр деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Экс-президенттің немере інісі Қайрат Сатыбалдының бақылауында болған базар осымен үшінші рет электронды аукционда саудаға түседі. 5 ақпанда өтетін бәс саудада 100 пайыз үлесі ұсынылмақ. Активтің қазіргі бағасы 24,77 млрд теңге. Нысанның бастапқы бағасы бұдан шамамен 4 миллиард теңгеге қымбат болатын. Бірақ, бір гәп бар. Егер осы жолы да базардың жаңа иесі табылмаса, келесі саудаға ол тек бастапқы толық бағасымен қойылады. Сондықтан дәл осы сауда ірі активті едәуір төмен бағамен иеленудің соңғы мүмкіндігі. «Байсатты» басқарып отырған «Көтерме-бөлшек сауда орталығы» ЖШС арнайы…

ШҚО әкімі Нұрымбет Сақтағанов жол құрылысы саласындағы былық мен коррупцияға қатысты тексеріс туралы шындықты айтты. Tengrinews-ке берген сұхбатында ол 600 миллион теңгеге жөнделген көпірдің қирауынан кейін аймақтағы бүкіл жол саласын жіті тексеруге тапсырма бергенін мәлімдеді. Әкімнің айтуынша, ауқымды тексеру барысында облыстық жолаушылар көлігі және автомобиль жолы басқармасының басшысы Данияр Уахитов ұсталған. Ол бірден қызметінен шеттетілген. Дегенмен әкім ұсталған шенеуніктің көпірге қатысы жоқ басқа іс бойынша күдікке ілінгенін айтып отыр. Сондай-ақ, Сақтағанов экс-шенеунікпен жеке байланысы бар деген қауесетке нақты жауап берді. Ол Уахитовты тағайындау ашық конкурс арқылы өткенін, бұған дейін оның өз саласында кәсіби әрі қабілетті маман ретінде танылғанын, алайда сенімді…

2026 жылдың наурызынан бастап қоқыс тастап, тал-теректі зақымдаған немесе аула мен көшедегі тәртіпті бұзған азаматтарға айыппұлды тікелей әкімдіктер сала алады деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Жаңа ережеге сай, Астана, Алматы, Шымкент қалалары мен барлық облыс әкімдіктері: қоқысты бейберекет жерге тастау; ағаш, гүлзар мен көгалды бүлдіру; орындық, аялдама, балалар алаңы секілді ортақ мүлікке зақым келтіру әрекеттерін анықтап, өздері шара қолданады. Билік осылайша тәртіп бұзушылыққа жылдам әрекет етіп, аула мен көшедегі тазалықты жіті бақылауға алмақ. Былтыр қоқыс тастау және абаттандыру ережесін бұзғаны үшін 590 мыңнан астам адам жауапқа тартылған. Салынған айыппұл көлемі 5 миллиард теңгеден асып кеткен. Экология министрлігінің мәліметінше, жаңа шара тек айыппұл…