Автор: Самал Жолжаксын

Avatar photo

Самал Жолжақсын Ertenmedia.kz редакциясында экономика, қаржы нарығы, банк секторы, салық саясаты және әлеуметтік-экономикалық өзгерістер тақырыбын жазады. Оның материалдарында күрделі қаржылық шешімдер қарапайым тілмен түсіндіріліп, оқырманға нақты әсері сараланады. Ұлттық банк, бюджет, валюта бағамы, несие, зейнетақы және тұрғын үй нарығына қатысты жаңалықтарды тұрақты қадағалайды.

ит салығы

Қаржы және Ұлттық экономика министрліктері депутаттар ұсынған ит ұстағаны үшін салық енгізу идеясын қолдамай отыр деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Үкімет отырысынан кейін журналистер алдына шыққан ұлттық экономика бірінші вице-министрі Азамат Әмрин бастаманың шикі әрі мақсатсыз екенін жеткізді. «Алдымен жан-жақты талқылау қажет. Салық енгізудегі негізгі мақсат не? Иттерді күтіп-бағу ма, әлде олардың санын азайту ма? Салық енгізсек, азаматтардың көбі үй жануарларынан бас тартуы мүмкін», – деді Әмрин. Вице-министрдің айтуынша, Қазақстан жаңа Салық кодексі аясында төлемдер мен алымдар санын шамамен 30%-ға қысқартқан. Жаңа салық енгізу аталған саясатқа қайшы келеді, әрі экономикалық тұрғыдан тиімсіз болуы ықтимал. Қаржы вице-министрі Ержан Біржанов та әріптесінің сөзін қуаттап,…

Толық оқу
мобильді аударымдар

Қазақстандық банктер азаматтардың 2026 жылғы алғашқы тоқсанда жасаған мобильді ақша аударымдары туралы деректі 15 сәуірге дейін Мемлекеттік кірістер комитетіне тапсырады деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Қоғамда бірден мазасыздық туды: енді туған күнге жинаған ақша, әріптестер арасындағы есеп айырысу, тіпті тойға шашылған «шашу» үшін де салықшылар тергей ме? Қаржы вице-министрі Ержан Біржанов жұрттың көңіліндегі күдікті сейілтті. Оның айтуынша, салық органдарын бірреттік жеке аударымдар емес, жүйелі түрде кәсіпкерлік белгілері бар транзакциялар қызықтырады. «Ұлттық банкпен ережелерді бекіттік. Банктер бірінші тоқсанның деректерін 15 сәуірге дейін береді. Алайда банк жалпы аударымдарды емес, тек кәсіпкерлікке нақты сай келетін «қызыл жалаушалы» аударымдарды іріктеп ұсынады. Сол деректердің негізінде камералдық бақылау…

Толық оқу
коллекторлар

Қазақстанда коллекторлық компанияларға қойылатын талап едәуір қатаңдады деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі саладағы жұмыс тәртібін қайта қарап, борышкермен жұмыс істеу ережесін күшейтті. Ендігі өзгеріс коллекторға еркіндік емес, жауапкершілік жүгін арттыра түспек. Реттеуші ең әуелі коллектордың қысым көрсету, қорқыту, заңсыз ықпал ету секілді әрекетіне тосқауыл қоюға кірісті. Мұндай қадам үшін енді қылмыстық жауапкершілік қарастырылған. Сонымен қатар коллекторлық агенттік қызметкерлері жеке өз әрекеті үшін дербес жауап береді. Яғни жауапкершілік енді тек компания атауының тасасына жасырынбайды. Заң бұзғаны үшін салынатын айыппұл да ұлғайтылған. Бұған қоса коллекторларға өзімен байланысы бар нотариуспен және жекеше сот орындаушыларымен жұмыс істеуге тыйым салынды. Реттеуші…

Толық оқу
Атышулы «Kazakh Invest» тағы сүрінді

Премьер-министр Олжас Бектенов үкіметке инфляциямен күресті күшейтуді тапсырды, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Наурызда баға өсімі 11 пайызға дейін баяулағанымен, Үкімет басшысы жүйелі жұмысты босаңсытпау қажет екенін ескертті. Премьер сөзінше, негізгі міндеттің бірі мораторий аяқталғаннан кейін де жанармай бағасының шарықтауына жол бермеу. Сол себепті үкімет отын, көлік және коммуналдық қызмет саласында алдын ала түсінікті, болжамды тариф саясатын қалыптастырмақ. Олжас Бектенов азық-түлік нарығындағы жасанды қымбатшылық мәселесіне де арнайы тоқталды. Оның айтуынша, базарларда заңсыз әрекет ететін, бағаны негізсіз көтеретін ұйымдасқан топтар бар. Премьер көкөніс, жеміс-жидек, ет және өзге де тауар құнының орынсыз өсуі көбіне өнім өндірмейтін, бірақ табысқа ортадан килігетін делдалдардың кесірінен ушығып отырғанын…

Толық оқу
мобильді аударымдар 2026

Қазақстандық банктер азаматтардың биылғы алғашқы тоқсандағы ақша аударымдары туралы деректі 15 сәуірге дейін Қаржы министрлігіне тапсырады деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Алайда әрбір аударым емес, тек бизнес белгілері анық байқалғандары ғана бақылауға ілігеді. Қаржы вице-министрі Ержан Біржанов кәсіпкерлік сипаты бар аударымдардың нақты критерийлері белгіленгенін айтты. Осы талаптар негізінде банктер «қызыл жалаушалар» түзіп, тиісті мәліметті мемлекеттік органдарға ұсынады. «Заңға нормалар енгізілді, ережелерді Ұлттық банк бекітті. Белгіленген шарттарға сәйкес, бірінші тоқсандағы мәліметті банктерден 15 сәуірге дейін аламыз. Банктер сол «қызыл жалаушалар» бойынша ақпараттарды жинақтап, бізге береді. Әрі қарай сол деректер негізінде камералдық бақылау жүргізіп, азаматтарға хабарлама жібереміз. Салық есебін тапсырған немесе тиісті түсініктеме берген…

Толық оқу
ержан сәденов

Атырау облыстық полиция департаментіндегі қызметтік тексерістен кейін бірнеше жоғары лауазымды басшы қызметінен шеттетілді деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Ішкі істер министрлігі тұрақты түрде жүргізетін жоспарлы тексеріс барысында Атырау облысы полиция департаментінің жұмысында бірқатар өрескел кемшіліктер анықталды. Нақты айтқанда, қызметтік-әскери тәртіпті сақтау мен жұмысты ұйымдастыруда және бақылауда айтарлықтай заң бұзушылықтар болған. Осыған байланысты Ішкі істер министрінің бұйрығымен қызметінен шеттетілгендер: Атырау қалалық полиция басқармасының бастығы; Атырау облысы ПД өзіндік қауіпсіздік басқармасының басшысы; Есірткі қылмысына қарсы іс-қимыл басқармасының басшысы. ІІМ баспасөз қызметінің хабарлауынша, министрлік өз қатарындағы заңдылық пен қызметтік тәртіпті сақтау жұмысын қатаң бақылауда ұстап келеді. «Министр бұған дейін бірнеше мәрте атап өткендей, ішкі істер…

Толық оқу
Виктор Орбан

Венгриядағы билік ауысуы қаржы нарығына бірден әсер етіп, форинттің күтпеген серпін алуына жол ашты деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Виктор Орбанның партиясы сайлауда жеңіліс тапқаннан кейін инвесторлар Будапештке үмітпен қарай бастады. Соның алғашқы белгісі ұлттық валютаның күрт нығаюынан байқалды. Bloomberg мәліметінше, 13 сәуірдің таңында, яғни сайлаудан кейінгі күні бір еуро 365,69 форинтке дейін түскен. Еуропа валютасы үшін мұндай әлсіз деңгей 2022 жылдың басынан бері тіркелмеген. Тәуліктік қозғалыс 2,4 пайызға жеткен. Нарықтағы серпін форинтпен шектелген жоқ Венгрияның доллармен шығарылған еурооблигациялары 3,3 пайызға қымбаттап, дамушы нарықтар арасындағы ең жақсы нәтижені көрсеткен. Мұның астарында бір ғана белгі жатыр: инвестор жаңа билік тұсында елдің қарыз алу…

Толық оқу
Астана порше

Астана соты бағдаршамның тыйым салу сигналына қарамастан, 133 км/сағ жылдамдықпен жаяу жүргіншілер жолағынан өтіп, жол ережесін өрескел бұзған Porsche жүргізушісінің ісін қарады деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Оқиға 2026 жылғы 2 сәуір күні сағат 12:47-де Әл-Фараби көшесінде болған. Сот материалдарына сәйкес, жүргізушінің әрекеті айналасына агрессивті әрі қауіп тудыратындай сипат алған. «Әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама, инспектордың рапорты, жүргізушінің өз түсініктемесі және «Сергек» жүйесіндегі бейнежазба айыпталушының кінәсін толық дәлелдейді», – деді сот өкілдері. Жүргізуші кінәсін мойындап, асыққандықтан әрі жол бос деп ойлағандықтан осындай әрекетке барғанын айтып ақталған. Дегенмен сот оның жыл басынан бері жылдамдықты асыру бойынша 59 мәрте жауапкершілікке тартылғанын ескеріп, 15 тәулікке…

Толық оқу
зарплата 2026

Қазақстанда жұмысшыларды міндетті сақтандыру жүйесі толық қайта қарауды қажет етеді. Қолданыстағы тарифтер еңбек жағдайы мен қауіп-қатер деңгейін мүлде ескермейді. Нәтижесінде шағын және микробизнес табысын жасырып, жалақыны «конвертпен» төлеуге мәжбүр деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Бұл мәселені AMANAT партиясының үйлестіру кеңесінің кеңейтілген отырысында заңгер, қаржы сарапшысы Айжан Балакешова көтерді. Мәжіліс спикері Ерлан Қошанов пен премьер-министрдің орынбасары Серік Жұманғарин қатысқан жиында міндетті сақтандыру жүйесіндегі қисынсыз тариф мәселесі талқыланды. Сарапшының айтуынша, қазіргі мемлекеттік сақтандыру жүйесі қауіп-қатер деңгейіне мүлде назар аудармай, барлық компанияларға бірдей тариф қолдануда. «Офисте бір ғана адам жұмыс істейтін мекеме жылына 85 мың теңге төлейді. Екі сатушысы бар базардағы шағын кәсіпкер де дәл…

Толық оқу
Ақорда Кремль

Посткеңестік кеңістікте Ресейдің ықпалы саяси риторикада ғана емес, нақты экономикалық шешімдерде де әлсірей бастағаны анық аңғарылады деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Кеше ғана Мәскеудің «тұрақты серіктесі» саналған елдер енді балама бағыт іздеп, стратегиялық жобаларды Ресейсіз жүзеге асыруға ден қоя бастады. Соңғы оқиғалар Қазақстан мен Арменияның қадамы арқылы осы үрдісті бұрынғыдан да айқын көрсетіп отыр. Соңғы күндері медиада Армения премьер-министрі Никол Пашинянның армян темір жолын басқарудағы ресейлік концессияның болашағына қатысты мәлімдемесі қызу талқыланды. Ереван жаңа энергоблок салуда да Ресейге тәуелділіктен шығуды көздеп отырғанын аңғартты. Сол мезетте Қазақстан да Мәскеуді ірі энергетикалық жобалардан шетке ысырып, үш бірдей жылу электр станциясын салу ісінде өзге жолды…

Толық оқу