Автор: Самал Жолжаксынова

19 сәуірден бастап Қазақстанда жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесін, яғни ГЭСВ-ті есептеу тәртібі өзгереді, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі қабылдаған жаңа қаулы банк өнімдерінің шынайы құнын бұрынғыдан әлдеқайда ашық көрсетуге бағытталған. Енді қарыздың нақты бағасын ұсақ әріпке тығып қою қиындайды, ал депозит табыстылығы да ортақ өлшеммен көрсетілуге тиіс. Бәріне ортақ ереже енгізілді 2026 жылғы 3 сәуірде қабылданған №44 қаулы екінші деңгейлі банктерге, ислам банктерінен өзге қаржы ұйымдарына, шетел банктерінің филиалдарына және жекелеген банктік операция жүргізетін ұйымдарға міндетті тәртіп орнатты. Жаңа талаптың өзегі бірізділік. Яғни әр банк ГЭСВ-ті өз ыңғайына қарай құбылтып емес, бірыңғай формуламен есептеуге тиіс. Мұның…

Қазақ киносының аңыз туындысы «Қыз Жібек» фильміндегі сахналық киім төңірегіндегі дау қайта өршіді деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Баян Алагөзова раритет бұйымды «қоқыстан құтқарып қалдым» деген мазмұндағы бірнеше видео жариялағаннан кейін журналист Гүлбану Әбенова оған өткір жауап қатты. Ол жәдігердің жеке қолға қалай өткеніне де, оны «есептен шығарылған зат» ретінде көрсетуге де күмән білдірді. Гүлбану Әбенова әңгімені төтесінен бастады. Оның пайымынша, «миллиардердің әйелі» деген мәртебе де, салық төлеп отырғаны да ұлттық мәдени құндылықты иемденуге негіз бола алмайды. Журналист салық төлеу мемлекеттің алдында жасалған жақсылық емес, заң алдындағы міндет екенін ашық айтты. Ол «олигарх» ұғымының астарында тек байлық емес, билікпен байланыс арқылы жүретін…

Қазақстанда цифрлық алаяқтықпен күрестің жаңа кезеңі басталды. Бас прокуратураның құқықтық статистика және арнайы есепке алу комитеті жанынан Қылмыстық қауіптер мен қоғамдық қауіпсіздік тәуекелдерін болжау орталығы құрылды деп хабарлайды Ertenmedia.kz. 18 сәуірден бастап комитетке талдау-болжау міндеттері жүктелді. Орталық қылмыстық тәуекелдерді анықтап, мемлекеттік органдарға алдын алу бойынша нақты ұсыныстар береді. Бұл туралы Бас прокуратурада киберқылмысқа қарсы іс-қимыл жөніндегі жиында айтылды. Орталық сарапшыларының айтуынша, алаяқтар қазір классикалық телекоммуникациялық арналардан мессенджерлерге ауыса бастаған. WhatsApp желісі алаяқтық қоңыраулардың негізгі алаңына айналып үлгерді. Қазақстанда 4 сәуір күні алғаш рет SMS-бластер арқылы алаяқтық әрекеті тіркеліп, ашылған. Жалпы сарапшылар соңғы уақытта 18 жаңа цифрлық қауіп түрін анықтап отыр.…

Қазақстанда Халықаралық волонтерлер жылы аясында «Мәдени мұраны бірге сақтайық» атты республикалық акция өтті, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Ел көлемінде ұйымдастырылған бастама тарихи-мәдени мұраны қорғау ісін тек мекемелердің міндеті емес, қоғамның ортақ жауапкершілігі екенін тағы бір мәрте алға шығарды. Акцияны Қазақстанның Азаматтық альянсы «Таза Қазақстан» жалпыұлттық бағдарламасы мен «Адал азамат» тұжырымдамасы аясында өткізді. Науқан 18 сәуір Тарихи ескерткіштер мен көрікті орындардың халықаралық күніне орайластырылған. Бүгін Қазақстанның барлық өңірінде еріктілер тарихи-мәдени нысандар маңын тазалап, абаттандыру жұмысына атсалысты, айналаны ретке келтіруге күш салды. Іспен қатар сөз де жүрді. Халыққа мұраның қадірін ұғындыруға бағытталған кең ақпараттық-ағартушылық жұмыс қатар ұйымдастырылып, жұртты ұлттық құндылықтарды сақтауға белсенді араласуға…

Қазақстан мұсылмандары діни басқармасы қажылық маусымының басталуына байланысты Меккеде күшіне енетін бірқатар шектеулер туралы мәлімдеді. Бұл туралы ұйымның баспасөз қызметіне сілтеме жасап Ertenmedia.kz хабарлайды. ҚМДБ мәліметінше, Сауд Арабиясы Сыртқы істер министрлігінің Мекке әл-Мүкәррәмә аймағындағы филиалы қажылық маусымының басталуына орай бірқатар маңызды ережелер тізімін жариялаған. «Қабылданған шаралар қажылардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету, сондай-ақ құлшылық рәсімдерін тыныш әрі ұйымдасқан жағдайда өткізу мақсатында енгізілді», – деп хабарлады діни басқармадан. Күшіне енетін негізгі талаптар 18 сәуір мен 31 мамыр аралығында Nusuk платформасы арқылы ұмра (кіші қажылық) жасауға рұқсат беру уақытша тоқтатылады; 18 сәуірден бастап арнайы қажылық визасы бар адамдарды қоспағанда, басқа барлық виза түрлерінің иелеріне…

Ресей экономикасы жайлы салтанатты есеп пен шынайы ахуалдың арасы тым алшақтап кеткендей, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Мәскеу экономикалық форумында сөз алған Ресей ғылым академиясының академигі Роберт Нигматулин елдің қазіргі жағдайына жұмсақ баға бермеді. Оның айтуынша, мәселе уақытша қиындықта емес, ұзақ жыл бойы қордаланған жүйелік дағдарыста жатыр. Нигматулин сөзін айналдырмай сөйледі. Ол қазіргі басқару үлгісі елді ілгері емес, кері тартып бара жатқанын ашық айтты. Академик үшін басты өлшем ресми баяндама емес, қарапайым халықтың табысы мен өндірістің хәлі. «Мен шын көңілмен айтамын: біз қиын жағдайда тұрмыз. Еуропадағы ең төмен табыс бізде. Тиын-тебен деңгейіндегі табыс. Бұған қанша уақыт сабырмен қарауға болады? Қытайдың ең кедей…

Қазақстанда ең төменгі жалақыны бірден екі есе арттыру отандық бизнеске соққы болуы мүмкін. Мәжіліс депутаты Айтуар Қошмамбетов мұндай шешімдер математикалық есеппен емес, бизнестің нақты табыс көрсеткіштеріне сүйене отырып қабылдануы тиіс деп мәлімдеді, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Оның сөзінше, ел экономикасы мен кәсіпкерлердің табысы соңғы 12 жылда екі есе өспеген, демек жалақыны бірден екі есе көтерудің де экономикалық негізі жоқ. «Ең төменгі жалақыны көтеру идеясы дұрыс, бірақ оны бірден екі еселеу қате қадам. 12 жыл ішінде біздің экономикамыз да, кәсіпкерлердің айналымы да екі есеге өскен жоқ. Бұл жерде нақты логика керек. Бірден екі есе көтеру бизнес үшін өте ауыр болады. Барлық есепті…

Қазақстанда «Әділет» партиясын құру туралы хабар қоғамдағы ең қызу талқыланған тақырыптың біріне айналды, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Ұйымдастыру комитеті құрылғаны жарияланған сәттен бастап әлеуметтік желіде жаңа саяси күшке қызығушылық танытқан адамдардың қарасы көбейген. Әсіресе жастар жағы белсенді көрінді. Пікір қалдырғандардың бір бөлігі «Әділетті» ел басқару ісіне араласудың нақты мүмкіндігі деп қабылдап отыр. Олар жаңа партиядан саяси серпіліс күтетінін ашық жазып жатыр. Желі қолданушыларының пайымынша, «Әділеттің» басты ерекшелігі атауында ғана емес, ұстанымында. Көпшілік әділдік ұраны кезекті саяси безендіру болып қалмай, күнделікті өмірдің қағидасына айналуы керек деген ой айтып жатыр. Қоғам ішіндегі осындай сұраныс жаңа саяси мәдениетке деген аңсардың барын аңғартады. Партияға қосылуға…

Қазақстанда 2026 жылдың 15 сәуірінен бастап жеке тұлғалардың банк карталарына түскен мобильді аударымдарды тексеру ресми түрде басталды деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Жаңа талап халық арасында түрлі сауал тудырғандықтан, қаржыгер Рүстем Айдарбеков кімдердің «қызыл сызыққа» түсетінін және қандай жағдайда айыппұл төлейтінін түсіндіріп берді. Қаржыгердің айтуынша, бақылау механизмі іске қосылды, енді алғашқы кезеңде биылғы бірінші тоқсанның мәліметтері талданады. Кімдер тексеріледі? «Банктер салық органдарына бірінші тоқсанның деректерін жолдады. Егер сіз үш ай қатарынан ай сайын 100-ден аса аударым қабылдасаңыз немесе аударымдардың жалпы сомасы миллион теңгеден асса, сіздің шотыңыз бірден күдікке ілінеді. Салық органы міндетті түрде хабарласып: «Ақша қайдан түсті?», «Не мақсатпен жұмсалды?», «Кім аударды?»…

Қазақстанда 18-ге толған әр азаматтың тегін жер телімін алуға құқығы бар. Жер кодексінің 50-бабында бекітілген талаптың орындалуы іс жүзінде қиынға түсіп отыр деп хабарлайды Ertenmedia.kz Крышаға сілтеп. Мемлекет үш түрлі мақсат бойынша тегін жер береді: жеке тұрғын үй құрылысы (ЖТҚ), жеке қосалқы шаруашылық (ЖҚШ) және саяжай салу. ЖТҚ бойынша 10 сотыққа дейін, ЖҚШ үшін суарылмайтын жерден 25 сотыққа дейін, суармалы жерден 15 сотыққа дейін, ал саяжай учаскесі 12 сотыққа дейін бөлінеді. Тұрғын үй құрылысына бөлінетін жерге толыққанды баспана тұрғызып, оған тіркелуге және ипотека арқылы сатуға болады. Жеке қосалқы шаруашылыққа арналған жер де үй тұрғызып, шаруашылық жүргізуге рұқсат береді, бірақ көбіне…