Автор: Самал Жолжаксын

Avatar photo

Самал Жолжақсын Ertenmedia.kz редакциясында экономика, қаржы нарығы, банк секторы, салық саясаты және әлеуметтік-экономикалық өзгерістер тақырыбын жазады. Оның материалдарында күрделі қаржылық шешімдер қарапайым тілмен түсіндіріліп, оқырманға нақты әсері сараланады. Ұлттық банк, бюджет, валюта бағамы, несие, зейнетақы және тұрғын үй нарығына қатысты жаңалықтарды тұрақты қадағалайды.

пашинян сайлау

Арменияда өткен парламенттік сайлау елдің геосаяси бағытын айқындап, қазіргі премьер Никол Пашинянның «Азаматтық келісім» партиясының жеңісімен аяқталды деп жазады Ertenmedia.kz. Төртінші мәрте ұйымдастырылған саяси дода кезекті сайлау емес, елдің Батысқа бет бұру немесе Мәскеу орбитасында қалу таңдауын шешкен үлкен референдум іспетті өтті. Орталық сайлау комиссиясының алдын ала мәліметіне сүйенсек, сайлаушылардың саяси белсенділігі өте жоғары болған. Дауыс беруге құқылы азаматтардың 59 пайызға жуығы (шамамен 1,5 миллион адам) саяси таңдауын жасаған. Никол Пашинянның партиясы 50 пайыздан астам дауыс жинап, парламенттегі басымдыққа ие болды. Негізгі оппозициялық күш ретінде танылған, миллиардер Самвел Карапетян бастаған ресейшіл «Қуатты Армения» альянсы 23 пайыз төңірегінде дауыс жинап, екінші…

Толық оқу
Расул Рысмамбетов: «Казахстан рискует потерять экономику, если отдаст кредиты только банкам»

Зейнетақы жинағын жаппай алу науқанына басынан-ақ қарсы шыққан белгілі экономист Расул Рысмамбетов жүйенің түпкі мәніне үңілуді ұсынды деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Пайымдауынша, зейнетақы қорындағы қаражат пәтер алу немесе үйді жөндеуден өткізуге емес, адамның еңбекке қабілеті төмендеген шақта, қарттық кезеңде өзін-өзі асырауына кепіл болатын қор. «Жеткіліктілік шегінің көтерілуін экономикалық тұрғыдан қисынды, дер кезінде жасалған, тіпті біршама жұмсақ қадам деп бағалауға толық негіз бар», — дейді ол. Оның атап өткеніндей, реформалау кезеңін бастан өткеріп жатқан зейнетақы жүйесі бүгінгі күннің әлеуметтік түйткілдерін шешетін уақытша құралға айналмауы тиіс. Оның басты миссиясы болашақта лайықты зейнетақымен қамтамасыз ету. «Азаматтардың бүгін қордан ақша жыруы ертеңгі күні зейнетақы төлемдерінің…

Толық оқу
амнистия 2026

Қазақстанда жаңа Конституцияға байланысты қабылданған рақымшылық актісі халықтың борыштық ауыртпалығын азайтып, әлеуметтік әділеттілікті нығайтуға бағытталған кешенді шараларды қамтиды. Бұл туралы Мәжілістің заңнама және сот-құқықтық реформа комитетінің төрайымы Снежана Имашева мәлім етті, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Комитет төрайымының сөзінше, рақымшылық туралы заң жобасы Мемлекет басшысының биыл 17 наурыздағы тапсырмасы негізінде дайындалған. Құжат қылмыстық саясатты гуманизациялап, азаматтардың борыштық ауыртпалығын жеңілдетуге бағытталған. Қылмыстық рақымшылық аясында: Заң қолданысқа енгенге дейін жасалған қылмыстық теріс қылықтар, ауырлығы аз және зияны өтелген немесе зиян келтірмеген орташа ауырлықтағы қылмыстар үшін қылмыстық істерді, соның ішінде сотта қаралып жатқан істерді тоқтату ұсынылған. Азаматтардың және мемлекеттің қауіпсіздігіне айтарлықтай қауіп төндірмейтін қылмыстар үшін…

Толық оқу
мұрат абенов банктер

Банктер мен микрокредит ұйымдардан қысым көрген депутат Әбенов көпшілікке үндеу жолдады. Айтуынша, қаржы ұйымдарының лоббистері Мәжілісте елдің құқын қорғайтын заңды қабылдатпау үшін астыртын әрекетке көшкен. Мәселе бір жарым миллион адамның бұғатталған есепшотында болып тұр деп жазады Ertenmedia.kz. Даудың төркіні нотариустардың сот шешімінсіз-ақ азаматтарды «борышкер» деп танып, олардың есеп-шотын бұғаттайтын «атқарушылық жазба» деген күмәнді механизмде жатыр. 2019 жылы енгізілген жүйе несие берушінің өтініші бойынша азаматтың сыртынан шешім шығарып тастайды екен. Нәтижесінде борышкердің есепшоты бұғатталып, шетелге шығуға және басқа да құқығына шектеу қойылады. «Микрокредиттік ұйымдар бейберекет қарыз үлестіреді. Кейін сол қарызды қайтару үшін нотариусқа жүгініп, борышкердің сыртынан шешім шығартып алады. Бір нотариустың…

Толық оқу
ҚазҰУ

Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінде Қазақстан мен Орталық Азиядағы алғашқы мамандандырылған ғылыми-білім беру орталығы – Ми институтының салтанатты ашылу рәсімі өтті деп жазады Ertenmedia.kz. Ауқымды шара ҚР Ұлттық ғылым академиясының 80 жылдығына орай ұйымдастырылып, еліміздің ғылыми-технологиялық әлеуетін нығайту жолындағы маңызды қадам болды. Іс-шараға Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ Басқарма төрағасы – Ректор Жансейіт Түймебаев, ҚР Ұлттық ғылым академиясының президенті Ақылбек Күрішбаев, мемлекеттік органдардың, ғылыми ұйымдардың, медициналық орталықтардың өкілдері, отандық және шетелдік серіктестер қатысты. Институт 2018 жылы құрылған ҚазҰУ-дың Когнитивтік нейроғылым орталығы негізінде ашылды. Бұл ми қызметін зерттеу мен жаңа буын мамандарын даярлау бағытындағы көпжылдық жұмыстың нәтижесі. Зерттеулер әлемдік деңгейдегі заманауи құрал-жабдықтардың көмегімен…

Толық оқу
депутат қазыбек иса

Депутат Қазыбек Иса Астанадағы балабақшаларда қазақ тілінің қағаз жүзінде ғана қалғанын ашық айтты. Депутаттың немерелері мемтілде оқып-тоқытатын балабақшаға барғанымен, кейіннен орысша сөйлеп кеткен деп жазады Ertenmedia.kz. «Үш-төрт жыл бұрын немерелерді сол жағалауда орналасқан екі балабақшаға бердім. Екеуінде де «оқу қазақ және орыс тілінде жүреді“ деп сендірген. Бірақ екі немерем де көп ұзамай орысша сөйлеп кетті. Себебін анықтайын деп барсам, қазақша жауап беретін адам таба алмадым. Амалсыздан әлгі балабақшадан алып кетіп, екіншісіне ауыстырдым. Онда да сол жағдай қайталанды. Ақыры немеремді балаларды дамыту орталығына бердім, сол жерде ғана қазақ тілінде тәрбие ала бастады», – деді депутат. Осы жағдайдан кейін Қазыбек Иса Астанадағы балабақшалардың…

Толық оқу
шайдоров

Олимпиада чемпионы, мәнерлеп сырғанаушы Михаил Шайдоров 2026 жылға арналған жаңа келісімшартқа қол қойды, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Бұл туралы Туризм және спорт вице-министрі Серік Жарасбаев мәлімдеді. Оның айтуынша, Шайдоровтың жаңа шарты тараптардың толық келісімі негізінде жасалған. «Жаңа келісімшарт төңірегіндегі дау-дамай аяқталды. Құжат заң шеңберінде дайындалды, барлық шарттар тараптардың келісімімен бекітілді. Келісімге қол қойылған соң, қажетті төлемдерді ұйымдастыру жұмыстары басталып кетті», – деді Жарасбаев. Вице-министр жақын арада министрлік өкілдері чемпионмен кездесіп, алдағы олимпиадалық циклға дайындық және еліміздегі мәнерлеп сырғанау спортын дамыту мәселелерін талқылайтынын айтты. Айта кету керек, Михаил Шайдоров пен оның командасы 5 маусымда АҚШ-қа аттанып, жаңа маусымға дайындықты жалғастырады. «Михаил қазақстандық…

Толық оқу
сәуле базарханның өлімі

Алматыдағы жеке клиниканың бірінде белгілі кәсіпкер, блогер Сәуле Базархан ота үстінде көз жұмды. Бір апта бұрын болған қайғылы жағдайдың егжей-тегжейі енді ғана ашылып, әлемжеліде дау-дамай өршіп тұр. Оқиғаны полиция тексеруге кірісті, Денсаумин де клиниканың қызметін мұқият бақылауға алды деп жазады Ertenmedia.kz. 15 мамыр күні марқұм дене сымбатын жақсарту мақсатында липосакция жасатуға барған. Отбасының айтуынша, Сәуленің денсаулығы дұрыс, көңіл-күйі де көтеріңкі болған. Операция қарапайым әрі қауіпсіз процедура деп қабылданған, жанына жақын туысы да еріп барған. Алайда көп ұзамай күдік туындай бастаған. Марқұмның келіні Әлдия Үсінбекова дәрігерлердің тым ұзақ уақыт бойы хабарсыз қалғанын айтады: «Басында ешқандай қауіп жоқтай көрінді. Сағаттап хабар болмаған…

Толық оқу

Әлихан Смайылов басқаратын аудиторлық палата (ЖАП) 2025 жылғы республикалық бюджеттің орындалуын сүзгіден өткізді хабарлайды Ertenmedia.kz. ЖАП өкілдерінің айтуынша, 2025 жылы бюджет түзетусіз орындалуға тиіс болғанымен, Бектенов бастаған министрлер кабинеті оны сегіз рет түзеткен. Аудиторлардың пайымдауынша, түзетулер бастапқы бюджеттік жоспардың тиімсіздігінен туындаған мәселелерді жасырған. Кейбір бағдарламалар бойынша бастапқы қаражат көлемінің 90%-ы қысқарған. Жоспарланған бюджет түсімі 335,3 млрд теңгеге орындалмай қалған. Тиімсіз жұмсалған қаражат көлемі 648,7 млрд теңгені немесе жалпы шығынның 2,5%-ын құраған. Жұманғарин? Аудиторлар мұны салық түсімі мол болады оптимистік болжамның орындалмауымен байланыстырып отыр. Сонымен қатар, 2025 жылы 900 млрд теңге сомасында ҚҚС қайтарымы тоқтатылған. «Салықтық бақылау сапасы төмендеп, 2025 жылы…

Толық оқу
кайрат сатыбалды

Алматыдағы Момышұлы атындағы әскери колледж басшылығы оқу орнына бас сұққан Қайрат Сатыбалдының сапарынан кейін жұмыстан қуылды. Бұл туралы Қорғаныс министрінің орынбасары Дархан Ахмедиев мәлімдеді, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Айтуынша, Қорғанмин аталған іс-шараны ұйымдастыруға атсалыспаған. Сатыбалдының колледжге баруы оның оқу орнын тәмамдағанына 40 жыл толуына орай, түлектердің бастамасымен ұйымдастырылған. «Ол колледжге осы оқу орнын бітірген түлек ретінде барған. Оның студенттерге дәріс оқығаны туралы ақпаратты алғаш рет естіп отырмын. Лекция оқыған жоқ, оқымайды да! Дәріс оқу үшін ол колледждің профессорлық-оқытушылық құрамына енуі керек», – деді Дархан Ахмедиев. Бұған дейін әлемжеліде атышулы Сатыбалдының колледж студенттері алдында сөз сөйлегені туралы хабар тараған еді. Оның колледжге…

Толық оқу