Автор: Самал Жолжаксын

Avatar photo

Самал Жолжақсын Ertenmedia.kz редакциясында экономика, қаржы нарығы, банк секторы, салық саясаты және әлеуметтік-экономикалық өзгерістер тақырыбын жазады. Оның материалдарында күрделі қаржылық шешімдер қарапайым тілмен түсіндіріліп, оқырманға нақты әсері сараланады. Ұлттық банк, бюджет, валюта бағамы, несие, зейнетақы және тұрғын үй нарығына қатысты жаңалықтарды тұрақты қадағалайды.

зейнетақы 2026

Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорындағы (БЖЗҚ) қаражатты мерзімінен бұрын алу үшін жеткіліктілік шегі айтарлықтай өседі. Бұл туралы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Асқарбек Ертаев мәлімдеді, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Айтуынша, жаңа шекті мөлшерлер мамыр айының соңына дейін ресми түрде жарияланады. «Зейнетақы жинағын шешуге мүмкіндік беретін жеткіліктілік шегін көтереміз. Бірақ бұл қаражатты алуға толық тыйым салынады деген сөз емес. Жинақтарды шешуге рұқсат беріледі, тек оның көлемі азаюы керек. Әр түрлі жас топтары бойынша, яғни 23-35 жас аралығы мен 35-63 жас аралығы үшін жеткіліктілік шегі 79%-ға дейін артуы мүмкін. Қазір БЖЗҚ-мен бірлесіп есептеу формуласы мен толық механизмді дайындап жатырмыз. Айдың соңына дейін ресми…

Толық оқу
Нәлібаевтың Алматы сапары

Алматы халықаралық әуежайының жаңаруы соңғы жылдағы ең ірі жобалардың бірі. Жақын бес жылда әуе айлағының ұшу-қону жолағы жаңарып, жаңа жүк алаңы, қонақүй және көпқабатты автотұрақ салынады. Бұл мақсатқа жалпы 360 миллион доллар қарастырылған, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Алматыға ат басын бұрған Премьер-министрдің бірінші орынбасары Нұрлыбек Нәлібаев әуежай басшылығымен кездесіп, құрылыс жұмысымен танысты. TAV Airports Holding-ның Алматы әуежайын дамытуға арналған бес жылдық бас жоспары бекітілгенін айтты. Жоба аясында терминалдар толықтай қайта салынып, әуе кемелерін мұз қатуға қарсы өңдейтін арнайы алаң да салынбақ. Бұған дейін әуежайға салынған инвестицияның жалпы көлемі 93 миллиард теңгеге жетіп, халықаралық терминалдың аумағы 56 мың шаршы метрге дейін ұлғайған-тын.…

Толық оқу
Оқитын ұрпақ – ойлы қоғам

Алматы облысы, Іле ауданында «Оқитын ұрпақ – ойлы қоғам» атты аудандық форум өтті. «Оқуға құштар» жобасы аясында өткен шараға оқушылар мен ұстаздар, кітапхана мамандары, зиялы қауым өкілдері және еліміздегі балалар басылымдарының бас редакторлары қатысты, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. М.Түймебаев ауылындағы «Келешек» мектебінде өткен форумда оқушылардың кітап оқуға деген қызығушылығын арттыру, отбасылық кітап оқу дәстүрін дамыту және заманауи қоғамда кітаптың маңызын нығайту мәселелері талқыланды. Шара барысында Абай атындағы ҚазҰПУ, Оразалы Досбосынов атындағы шығармашылық орталығының директоры Айтуған Жетебаев бүгінгі жастардың кітаптан алшақтап, телефон мен әлеуметтік желіге тәуелді болып бара жатқанын ерекше атап өтті: «Қазір бала қолынан кітап емес, телефон көбірек көресіз. Бұл үлкен…

Толық оқу
канат нарбеков

Жамбыл облысы Сарысу аудандық полиция бөлімі бастығының бұрынғы орынбасары Қанат Нарбеков шетелдік жұмысшыларды тексеру кезінде пара алғаны үшін 3 жылға бас бостандығынан айырылды деп хабарлайды Ertenmedia.kz Orda.kz-ке сілтеп. Қанат Нарбековке алаяқтық жасауға оқталу және пара беруге итермелеу баптары бойынша айып тағылған еді. Сот істің барлық мән-жайын толық дәлелденген деп таныды. Тергеу материалдарына сәйкес, 2025 жылдың қаңтарында Нарбеков Сарысу аудандық полиция бөлімі бастығының орынбасары қызметіне тағайындалған. Ол қоғамдық қауіпсіздік, миграциялық бақылау, шетелдік жұмыс күшіне бақылау жүргізу және әкімшілік өндіріс салаларын қадағалаған. 2025 жылдың 14 мамырында Сарысу ауданында «Мигрант» атты профилактикалық шара ұйымдастырылып, миграциялық қызмет өкілдері China National Chemical Engineering Co., Ltd.…

Толық оқу
банкроттыққа өтініш беру

Қазақстанда банкрот деп танылған 66,6 мың адамның 250 млрд теңге қарызы есептен шығарылуы мүмкін, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Мемлекеттік кірістер комитетінің дәрменсіз борышкерлермен жұмыс басқармасының басшысы Меруерт Сисембаева жеке тұлғалардың банкроттығы бойынша жаңа дерек айтты. Оның мәліметінше, соттан тыс банкроттық рәсімі арқылы шамамен 65 мың азамат банкрот деп танылған. Осы азаматтар бойынша есептен шығарылуға тиіс берешек көлемі 132 млрд теңгеге жуықтайды. «Соттан тыс банкроттық бойынша бүгінде 65 мыңға жуық азамат банкрот деп танылды. Олар бойынша шамамен 132 млрд теңге қарыз есептен шығарылуға жатады. Ал сот арқылы банкроттық рәсімі бойынша 632 адам банкрот деп танылды. Екі рәсімді қоса алғанда, жалпы 66 600…

Толық оқу
алаяқтар

Қазақстанда телефон алаяқтары енді салық органдарының қызметкері атынан қоңырау шалып, азаматтарды алдай бастады. Осыған байланысты Мемлекеттік кірістер комитеті тұрғындарға шұғыл ескерту жасады, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Комитеттің дерегінше, алаяқтар өзін салық органының маманы ретінде таныстырып, салық төлеушілерді адастыруда. Олар қазақстандықтарға хабарласып, қызмет түрін шұғыл растауды, тіркеу деректерін жаңартуды немесе мобильді қосымшалар арқылы «міндетті верификациядан» өтуді талап етеді екен. «Алаяқтар азаматтарды бөгде мобильді қосымшаларды орнатуға, күмәнді сілтемелерге өтіп, жеке деректерін енгізуге мәжбүрлейді. Тіпті, SMS-кодтарды, электронды цифрлық қолтаңба (ЭЦҚ) мәліметтерін, құпия сөз мен банк реквизиттерін де сұрайды», – дейді Мемкірістер мамандары. Одан да сорақысы… Алаяқтар азаматтарға e-Salyq немесе басқа қосымшаларды орнатпаса, «әрекеттеріңізді екі…

Толық оқу
қазақстан мектептері

Төрт жыл АҚШ-та тұрған экономист, бизнес-стратег Рауан Ерұлан Астанадағы мектептердің ішкі мәдениетін көріп, қатты түңілгенін жасырмай айтты, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Сөзінше, шетелге көшіп бара жатқанда тамыр-таныстары оған Американың қоғамын «шіріген» деп сипаттап, ондағы жастардың тәрбиесіне күмән келтірген екен. Бірақ елге қайтып, тоғыз ай бойы Астана мектептерін бақылағаннан кейін ол қазақстандық оқушылардың тәрбиесі әлдеқайда ауыр халде деген түйін жасап отыр. «Астананың мектептерінде тіл тазалығы жоқ. 6-сыныптың балалары айтатын лас сөздерді тіпті ересектер де біле бермейді. Көшеде 2-3-сынып оқушыларының аузынан боқтық сөз естігенде, естімеген кейіп танытып, қаша жөнелгің келеді», – дейді экономист. Оның айтуынша, мектеп дәлізіндегі көріністер де адамның жағасын ұстатады. Бір-бірінің…

Толық оқу
әділет партиясы

Электоралды науқан қарсаңында су жаңа партияның пайда болуы саяси күштердің ықпалына қатысты бірқатар сұрақтарды күн тәртібіне шығарды, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Саясаттанушы Данияр Әшімбаевтың пікірінше, осы уақытқа дейін партиялық алаң бірнеше рет өзгергенімен, саяси дәстүрден аса бір ауытқу болмаған. «2007 жылы Мәжілісте тек «Нұр Отан» ғана отырды. 2012, 2016 және 2021 жылдары үш партиядан құралған конструкция («Нұр Отан», «Ақ жол», ҚХП) тұрақты болып келді. 2023 жылғы сайлауда жаңа комбинация жасалды – «Аманат», «Ауыл», «Республика», «Ақ жол», Халық партиясы және ОСДП парламентке өтті. Тек «Байтақ» қана шет қалды», – дейді Әшімбаев. Сарапшының айтуынша, былтыр «Байтақ» 2022 жылдың қарашасында тіркелсе, «Республика» партиясы сайлаудан…

Толық оқу
хантавирус

Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының басшысы Тедрос Аданом Гебрейесус Тенерифеге барып, MV Hondius круиздік лайнеріндегі жолаушылар мен экипажды эвакуациялау барысын жеке бақыламақ, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Кеме Аргентинадан Канар аралдарына қарай шыққан. BILD дерегінше, лайнер 7 мамырдан бері Канар бағытына бет алып келеді және 10 мамырға қараған түні жетуі тиіс. Аралда порт қызметкерлері кеменің келуіне қарсы наразылық білдіре бастаған. Жергілікті билік әзірге MV Hondius кемесіне порт маңына якорь тастауға ғана рұқсат берді. Жолаушылар жағаға шағын қайықтармен жеткізіліп, кейін әуежайға апарылмақ. «Бұл ма, бұл COVID емес» Тедрос Аданом Гебрейесус Тенерифе тұрғындарына арнайы үндеу жасады. Ол адамдардың алаңдауын түсінетінін айтты. «Сіздердің уайымдап отырғандарыңызды білемін.…

Толық оқу
ҰБТ тапсыру

Қазақстанда негізгі ҰБТ басталды. Алғашқы күні ел бойынша 926 талапкер тест тапсырып жатыр. Астанада сынаққа 359 абитуриент кірді, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Ғылым және жоғары білім министрлігінің мәліметінше, ҰБТ 10 шілдеге дейін жалғасады. Тестілеуге қатысу үшін шамамен 240 мың талапкер өтініш берген. Екі мүмкіндік ескерілгенде, қабылданған өтініш саны 446 мыңнан асады. Өтініш бергендердің 74 пайызы тестті қазақ тілінде тапсыруды таңдаған. 26 пайызға жуығы орыс тілін көрсеткен. Ағылшын тілінде ҰБТ тапсыратындар саны 851 адам. Талапкерлер өтініш беру кезінде тест күні, уақыты мен тапсыратын пунктін өздері таңдаған. Биыл ҰБТ 45 тестілеу пунктінде өтеді. Формат өзгерді ме? 2026 жылы ҰБТ форматы бұрынғы күйінде қалды.…

Толық оқу