Автор: Самат Келдібай

Avatar photo

Самат Келдібай Ertenmedia.kz редакциясында қоғам, әлеуметтік ахуал, құқықтық тәртіп, резонанс оқиғалар және даулы мәселелер тақырыбын жазады. Оның материалдарында күн тәртібіндегі күрделі оқиғалар оқырманға түсінікті тілмен беріліп, шешім қабылдайтын органдардың ұстанымы мен қоғам реакциясы қатар қамтылады.

ораламын шешу

Отандық шоу-бизнесте соңғы жылдары етек алған үлкен діни толқынның кері қайту процесі басталды. Кеше ғана тақуалықтың туын тігіп, мыңдаған оқырманға «нәпсіні тиюдің» уағызын айтқан әнші-әртістер, блогерлер тұмшаланған образдан бас тартып, бұрынғы зайырлы, сахналық кейпіне қайта оралуда деп жазады Ertenmedia.kz. Қазақ эстрадасының өкілдері кезінде орамалға неге жаппай жүгінді және бүгін неге оны дәл сондай жеделдікпен шешіп жатыр? Ең алдымен, әнші-әртістердің дінге келуі мен орамал тағуы көп жағдайда таза рухани ізденістің жемісі болмағанын мойындау қажет. 2018–2022 жылдары елімізде әлемжелінің дамуымен қатар діндар аудитория да күрт артты. Миллиондаған просмотр жинау, көпшіліктің ықыласына бөлену дәл осы «ұят», «иман», «мұсылман әйел» архетипіне тікелей тәуелді болып…

Толық оқу
7 триллион теңге

Халықаралық беделді S&P Global Ratings агенттігі Қазақстанның банк саласына қатысты маңызды шешім қабылдап, қаржы секторының тәуекел бағалауын (BICRA) 6-деңгейге дейін жақсартты. Бұған қоса, елдің экономикалық тәуекел тренді «тұрақтыдан» «позитивтіге» ауыстырылды, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Бұл не шешім, оның артында не тұр және қарапайым халыққа қандай пайдасы бар? Бірге тарқатып көрейік. BICRA және S&P бағалауы деген не нәрсе? BICRA (Banking Industry Country Risk Assessment) бұл халықаралық сарапшылардың белгілі бір елдегі бүкіл банк жүйесіне беретін жалпы қауіпсіздік «диагнозы». Мұнда жеке бір ғана банк емес, мемлекеттегі барлық қаржы институтының қаншалықты сенімді жұмыс істеп жатқаны, дағдарысқа төтеп беру қабілеті және реттеуші органның бақылау деңгейі бағаланады.…

Толық оқу
тимур сулейменов базовая ставка

Ұлттық банкі елдегі инфляцияның бәсеңдеуіне байланысты базалық мөлшерлемені 50 базистік тармаққа жылдық 16,75%-дан 16,25%-ға дейін төмендетті, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Бұл елімізде ақша-несие саясатын біртіндеп жұмсарту бағытының жалғасып жатқанын көрсетеді. Дегенмен, бас қаржы институты асығыс қадамдарға бармай, сақтық танытып отыр. Оған не себеп және бұл шешімнің артында не жатыр? Базалық мөлшерлеме дегеніміз не? Базалық мөлшерлеме бұл елдегі ақшаның ресми бағасы. Ұлттық банк екінші деңгейлі коммерциялық банктерге осы пайызбен қысқа мерзімге несие береді немесе олардың артық ақшасын депозит ретінде қабылдайды. Егер базалық мөлшерлеме жоғары болса несиелер қымбаттап, халық пен бизнес ақшаны аз жұмсайды, сәйкесінше бағаның шарықтауы (инфляция) басылады. Ал мөлшерлеме төмендесе экономикаға…

Толық оқу
Бектенов потребовал от Минтранса

Бектенов үкіметі 2027 жылға арналған бюджет жобасында мұнай өндіру көлемін 96 млн тонна деңгейінде бекітті. Көрсеткіш бұған дейін болжанған 101,5 млн тоннадан 5,5 млн тоннаға немесе 5,4%-ға аз, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Жаңа бюджет жобасында Brent маркалы мұнайдың бағасы барреліне 70 доллар, ал доллар бағамы 480 теңге деңгейінде есептелген. Мұнай еліміздің бас табыс көзі екенін ескерсек, бұл түзетулер мемлекет қазынасы мен жалпы экономика үшін нені білдіреді?  Мемлекет алдағы жылдардың бюджетін жасағанда ең алдымен «мұнайдан қанша түсім түседі?» деген сұраққа жауап іздейді. Бұған дейін билік 2027 жылы рекордтық көлемде 101,5 млн тонна мұнай өндіреміз деп үміт артқан болатын. Алайда жаңа жобада осы көрсеткіш 2026…

Толық оқу
Бектенов Үкіметі мен жаңа министрлер

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстанның жаңа Үкіметін жасақтауды аяқтады. Бұрынғы министрлер кабинетінің негізгі құрамы орнында қалып, төрт ведомствоның ғана басшысы ауысты, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Бірінші шақырылымдағы Құрылтай жұмысын бастағаннан кейін Үкімет Конституция талабына сай өкілеттігін тоқтатқан еді. Депутаттар Президент ұсынған Олжас Бектеновтің кандидатурасын қолдап, ол Премьер-министр қызметіне қайта тағайындалды. Үкімет басшысын қоса есептегенде, жаңа кабинеттің құрамында 25 лауазым бар. Төрт министрдің ауысуы жалпы құрамның 16 пайызына тең. Үкіметке кімдер келді Негізгі өзгерістің бірі Мұхтар Тілеубердінің Сыртқы істер министрлігіне қайта оралуы. Ол ведомствоны 2019–2023 жылдары басқарған. Кейін Қазақстанның Австриядағы елшісі әрі Венадағы халықаралық ұйымдар жанындағы тұрақты өкілі қызметін атқарды. Ол Сыртқы істер министрі…

Толық оқу
жұманғарин үкімет

Серік Жұманғарин премьер-министрдің орынбасары, Ұлттық экономика министрі қызметіне қайта тағайындалды. Тиісті Жарлыққа әзірде президент Тоқаев қол қойды, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Осылайша, Жұманғарин Үкіметтегі шешуші экономикалық блоктың тізгінін сақтап қалды. Оның құзырында экономикалық және салық саясаты, бюджеттік жоспарлау, кәсіпкерлік пен мемлекеттік-жекеменшік әріптестік мәселесі қалады. Ол Премьер-министрдің орынбасары, Ұлттық экономика министрі қызметін 2024 жылғы желтоқсаннан бері атқарып келеді. «Солай-ақ болсын» Серік Жұманғариннің есімі кейінгі бір жылда Үкімет пен бизнес арасында қызу талқыланған салық реформасымен тікелей байланысты. 2025 жылғы желтоқсанда журналистер одан ұсынылған өзгеріс күткен нәтиже бермесе, жауапкершілікті кім арқалайтынын сұраған. Жұманғарин реформаның нәтижесіне жауап беретінін айтып, өзіне тағылған бейресми атауды да қабылдады.…

Толық оқу
айбек дәдебай

Конституциялық реформа мен кейінгі кадрлық тағайындаулар Қазақстандағы саяси ықпалдың бұрынғы тәртібін жойып, билік ішіндегі жаңа қатынас жүйесін қалыптастырып жатыр. Саясаттанушы Талғат Қалиевтің пайымынша, негізгі институттардың басына салмағы шамалас тұлғалардың келуі мемлекеттік аппаратта ықпал үшін бәсекені күшейтуі мүмкін, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Қалиев ондаған жыл бойы қалыптасқан билік тетігі жаңа Конституциядан кейін бұрынғы қалпында жұмыс істей алмайтынын айтты. Жаңадан құрылған институттар өзара қарым-қатынас тәртібін іс жүзінде жүре келе қалыптастыруға мәжбүр болады. «Конституциялық реформа мен соңғы тағайындаулар жаңа саяси шындықты және билік Олимпіндегі қарым-қатынастың жаңа ережесін қалыптастырды. Ондаған жыл бойы қолданылған тәртіп іс жүзінде жойылды. Енді жаңа институттарға жүйені қолмен баптауға тура келеді»,…

Толық оқу
курс доллара

Қазақстанның қаржы нарығында теңгенің нығаюы жалғасып, АҚШ долларының ресми бағамы тағы да төмендеді, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Ұлттық банктің 2 қыркүйекке белгілеген ресми бағамына сәйкес, 1 доллар құны алдыңғы күнмен салыстырғанда 3,86 теңгеге арзандап, 458,45 теңге деңгейіне тұрақтады. Ресми мәлімет бойынша, еуро бағамы 531,39 теңге, Ресей рублі 5,29 теңге, ал Қытай юаны 68,2 теңге болып бекітілді. Британ фунты 620,42 теңгеге теңессе, Біріккен Араб Әмірліктерінің дирхамы 124,83 теңге шамасында белгіленді. Ұлттық валютаның күшеюіне әлемдік энергетика нарығындағы мұнай бағасының өсуі мен ішкі нарықтағы шетелдік валюта ұсынысының артуы тікелей ықпал етуде. Елдің ірі мегаполистеріндегі ақша айырбастау пунктерінде де доллар құны арзандай түсті. Астанадағы айырбастау орындарында шетел валютасын…

Толық оқу
Қарин Бектенов

Президент Тоқаев Ерлан Қарин мен Олжас Бектеновтің елдегі жоғары мемлекеттік қызметке лайық деп танылу себебін айтты. Мемлекет басшысы Қариннің стратегиялық пайымын, ал Бектеновтің Үкімет басындағы тәжірибесін ерекше атап өтті, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Құрылтай отырысында Президент вице-президент қызметіне Ерлан Қариннің кандидатурасын ұсынды. Тоқаев оның мемлекеттік басқару саласында ұзақ жыл еңбек еткенін және елдегі ауқымды реформаларды жүзеге асыруға тікелей атсалысқанын айтты. «Ерлан Қаринді ел жақсы біледі. Ол мемлекеттік басқару жүйесінде көп жыл жұмыс істеген, білімі терең, тәжірибесі мол, нағыз отаншыл азамат. Ауқымды реформаларды іс жүзінде жүзеге асыруға қатысты. Мемлекеттің ұзақмерзімді стратегиясы мен елдің әлеуметтік-экономикалық даму келешегін айқын түсінеді. Сондықтан Ерлан Тынымбайұлы Қаринді…

Толық оқу
олжас бектенов

Олжас Бектенов Қазақстанның премьер-министрі қызметіне қайта тағайындалды. Құрылтай депутаттары президент Тоқаев ұсынған кандидатураны бірауыздан қолдады, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Мемлекет басшысы кандидатураны ұсынар алдында Құрылтайдағы партия фракцияларының жетекшілерімен міндетті консультация өткізген. Депутаттардың келісімінен кейін Бектеновті Үкімет басшысы етіп тағайындау туралы Президент Жарлығы жарияланды. Дауыс беруден кейін Бектенов Президент пен Құрылтай депутаттарына сенім білдіргені үшін алғыс айтты. «Маған екінші мәрте премьер-министр қызметі сеніп тапсырылды. Алдымызда Қазақстанның дамуын және Президент бастаған саяси өзгерістерді қолдау міндеті тұр. Мұны еліміз дамуының жаңа кезеңі деп санаймын», – деді Бектенов. Олжас Бектенов Үкіметті алғаш рет 2024 жылғы 6 ақпанда басқарған. Құрылтай сайланғаннан кейін жаңа Конституция талабына сәйкес…

Толық оқу