Автор: Самат Келдібай

Avatar photo

Самат Келдібай Ertenmedia.kz редакциясында қоғам, әлеуметтік ахуал, құқықтық тәртіп, резонанс оқиғалар және даулы мәселелер тақырыбын жазады. Оның материалдарында күн тәртібіндегі күрделі оқиғалар оқырманға түсінікті тілмен беріліп, шешім қабылдайтын органдардың ұстанымы мен қоғам реакциясы қатар қамтылады.

сорос қазақстан

Қазақстанда алғаш рет шетелдік донорлардан қаражат алған ұйымдар мен жеке тұлғалардың егжей-тегжейлі тізімі жарияланды. Мемлекеттік кірістер комитеті ел тарихында тұңғыш рет шетелден түскен қаржының көлемін ғана емес, ақшаның кімнің қолына тигенін де ашық көрсетті деп жазады Ertenmedia.kz. 2025 жылдың екінші жартысында сырттан келген ақшаның жалпы сомасы 12 млрд теңгеден асқан. Шешім Салық кодексі мен «Коммерциялық емес ұйымдар туралы» заңның талаптарына сәйкес қабылданып отыр. Мұндағы мақсат қаржы көздерінің ашықтығын қамтамасыз ету және шетелден түскен ақшаның мақсатты жұмсалуын бақылау. Шетелдік қаржының негізгі алушыларының арасында құқық қорғаушылар, медиаұйымдар, зерттеу орталықтары мен қоғамдық қорлар бар. Қаржы негізінен халықаралық қорлар, шетелдік үкіметтік ұйымдар мен елшіліктер…

Толық оқу
теңге курс доллар

Қазақстан қаржы нарығында теңгенің нығаюына байланысты көңіл-күй айтарлықтай жақсарды. Бұл туралы Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығы (АФК) жүргізген сауалнама нәтижесінде белгілі болды, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Алдағы айға арналған болжамда доллар бағамы бұған дейінгі болжаммен салыстырғанда төмендеп, орташа есеппен 471,3 теңгені құрауы мүмкін. Мамырда теңгеге негізгі қолдауды салық төлемдері, Ұлттық банктің валюталық операциялары аясында шетел валютасын сатуды арттыру (шамамен 1,2 млрд доллар), сыртқы инвесторлар тарапынан қаражаттың тұрақты келуі мен Ұлттық банктің қатаң ақша-несие саясаты қамтамасыз етпек. Ал бір жылдан кейінгі болжам бойынша доллар бағамы 513,4 теңге деңгейінде тұрақтайды деп күтілуде. Бұған мұнай нарығындағы геосаяси факторлар мен ішкі нарықта шетел валютасы ұсынысының артуы негізгі…

Толық оқу
султан сарсемалиев

Атырау облысында бүтін бір отбасыны өлтірді деп айыпталған Сұлтан Сәрсемәлиевке қатысты сот процесі жалғасуда. Сотта прокурор Мирас Бауржанов күдіктінің қылмысты қалай жасағаны жайлы тың деректерді жария етті, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Алғашқы құрбан Наурыз Мұқанғалиев. Прокурордың айтуынша, күдікті оны өлтіргеннен кейін марқұмның атына мобильді қосымша арқылы 4 миллион теңге несие рәсімдеген. Артынша Наурыздың телефонынан WhatsApp арқылы Нәсіп Өтешқалиеваға хабарлама жазып, 350 мың теңге сұратқан. Ақшаны аудан мен Атырау арасында такси қызметін көрсететін азамат арқылы алдырып, кейін терминалмен марқұмның нөміріне салдырған. Қараша айында Сәрсемәлиев әйелі және бір қызымен Жангелдин ауылына қонаққа барған. Туыстар арасында ұрыс-керіс өрши түскен. Прокуратураның мәлімдеуінше, күдікті аулада үй…

Толық оқу
султан сарсемалиев

Атырау облысында төрт адамның өліміне басты күдікті ретінде айыпталған Сұлтан Сәрсемәлиев сотта қылмысқа бару себебін егжей-тегжейлі баяндады, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Өткен жылдың желтоқсанында Жангелдин ауылының тұрғындары Қарабалин әулетінің түгелдей жоғалып кеткенін хабарлаған болатын. Марқұмдардың туысының айтуынша, оның ағасы, жеңгесі және олардың екі ересек баласы қараша айынан бері хабар-ошарсыз кеткен. Жедел іздестіру барысында күдікті ретінде отбасының күйеубаласы Сұлтан Сәрсемәлиев анықталған. Ол әйелі Ақбаян Мұқанғалиевамен бірге 24 ақпан күні Индонезия аумағында ұсталған-ды. Сот отырысында Сәрсемәлиев кінәсін толық мойындап, жазаның ең ауырына да дайын екенін мәлімдеді. «Тергеу таққан айыпты толығымен мойындаймын. Ешқайда қашқым жоқ, ең ауыр жазаға да дайынмын», – деді сотталушы. Қылмысқа…

Толық оқу
бірінші сыныпқа қабылдау

Қазақстанда биыл 1-сыныпқа құжат қабылдаудың жаңа пилоттық жобасы іске қосылмақ. 27 мамыр мен 31 тамыз аралығында өтетін сынақ жобасының басты мақсаты ата-аналарға құжат тапсыруды жеңілдетіп, балалардың мектепке қабылдануын толық цифрландыру, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Жаңа тәртіп бойынша басты жаңалық мектепалды даярлық сыныбын (нөлінші сынып) оқыған бала сол мектептің 1-сыныбына автоматты түрде қабылдана алады. Ол үшін ата-ана тек электронды өтініш берсе болғаны, басқа құжат жинаудың қажеті болмайды. Егер ата-ана баласын басқа мектепке ауыстырғысы келсе, құжаттарды жалпы тәртіп бойынша тапсырады. Құжат тапсыру процесі түгелдей цифрлық форматқа көшіріліп, «OQU» ұлттық білім платформасы арқылы іске асырылмақ. Платформа мемлекеттік дерекқорлармен интеграцияланып, қызметті жеңіл әрі жылдам алуға…

Толық оқу
Атырауда жоғалған отбасы

Атырауда бүтін бір отбасыны қырып салды деп айыпталған Сұлтан Сәрсемәлиевтің ісі бойынша сот процесі басталды, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Тергеу мәліметінше, күдікті жоспарын бірнеше кезеңге бөліп жүзеге асырған. Алдымен әйелінің туған бауыры Наурыздың өмірін қиған. Ал жарты жылдан соң ата-енесі мен қайын әпкесін өлтірген. Әулеттің ет жақындары соттың басталуын сарыла күткенін айтады. Олар соттан тек әділ шешім талап етіп отыр. «Бізге керегі? Бізге керегі әділдік. Осы күнді өте ұзақ күттік. Ол (Сәрсемәлиев, ред.) кінәсін толық мойындады. Бәрі әділ әрі таза өтсе екен», – дейді қаза тапқан Мақсұт Мұқанғалиевтің әпкесі Әсила Мұқанғалиева. Ағайын-туыстарының айтуынша, әлгі оқиғадан кейін «күйеубаланың» отбасы олармен байланысқа шықпаған, алдына…

Толық оқу
Кітап керуен – Ақтау

Ақтауда алғаш рет «Кітап керуен – Ақтау» республикалық жәрмеңкесі  ұйымдастырылып, шара қазақтың біртуар жазушысы, қоғам қайраткері Әбіш Кекілбаевтың ескерткішіне тағзым етуден басталды, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Салтанатты рәсімде Ақтау қаласының әкімі Әбілқайыр Байпақов пен Мемлекеттік сыйлықтың лауреаты, жазушы-драматург Роза Мұқанова шараның символдық лентасын қиды. «Кітап адамның рухани қазынасы. Кітап оқитын ұлттың ғана келешегі жарқын болады. Бүгінгі шара жай ғана жәрмеңке емес, бұл рухани серпіліс, ұлттық мәдениетімізге деген үлкен құрметтің белгісі», – деді қала әкімі Әбілқайыр Байпақов. Жәрмеңке облыстық Қабиболла Сыдиықұлы атындағы әмбебап кітапханада өтіп жатыр. Шараға еліміздің түкпір-түкпірінен әдебиеттің белгілі тұлғалары келді. Атап айтқанда, жазушы-драматург Роза Мұқанова, ақын Оңайгүл Тұржан, ҚР Жазушылар…

Толық оқу
Бақытжан Базарбектің жалақысы қанша?

Депутат Бақытжан Базарбек қолға алатын жалақысы күнкөріске жетпейтінін айтып, жұбайынан да жұмысқа шығуды сұрағанын мәлімдеді, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Журналистер депутаттан Мәжілістегі қазіргі жалақы жеткілікті ме деп сұраған екен. Базарбек бұған бұлтақтамай тура жауап қатыпты. Сөзінше, 500, 700 немесе 800 мың теңге табыс көпбалалы отбасы үшін жеткіліксіз. «Қазіргі жалақыны бір айға жеткізу мүмкін емес. Өзіңіз қараңызшы, 500, 700, 800 мың теңге кімге жетеді? Әсіресе отбасында 5-6 бала болса. Біздің депутаттардың арасында да 5-6 бала-шағасы бар, ақарлы-шақарлы азаматтар жетіп артылады», — деді мәжілісмен. Базарбек табысының басым бөлігін балаларға жұмсайтынын айтып отыр. Балабақша, үйірме, киім-кешек, аяқкиім секілді күнделікті шығын ай сайын отбасы бюджетіне…

Толық оқу
дәрігерлер Аймағамбетов

Сенат қарапайым қызметтегі азаматтардың мүддесін қорғайтын маңызды заң жобасын мақұлдады. Құжаттың мақсатын заң авторы, депутат Асхат Аймағамбетов егжей-тегжейлі тарқатып берді, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Заңдағы жаңа талап жұмысшылардың, қызметкерлердің күнделікті өмірінде жылдар бойы кездесіп келген нақты қиындықтарды шешуге бағытталған. «Жұмыс беруші енді сізді медициналық тексерістен өтуге міндетті түрде жібереді және орташа жалақыңызды, жұмыс орныңызды сақтауға тиіс. Денсаулық сақтау министрлігі eGov арқылы сізге тексеруден өтуге шақырып, SMS немесе push-хабарлама жібереді. Кадр бөлімі сізді тексеруге жіберуге міндетті. «Естімедім», «жібермеді» деген сылтау енді жүрмейді», — дейді Аймағамбетов. Өндіріс пен көлік қызметкерлері ауысым алдындағы медициналық тексеріске уақытын жоғалтатын. Бұл бұрын жұмыс уақытына жатпайтын, енді заң…

Толық оқу
«Кітап керуені» жәрмеңкесі

15-16 мамыр күндері Ақтауда тұңғыш рет республикалық деңгейдегі «Кітап керуен – Ақтау» кітап жәрмеңкесі өтеді, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Шараны Ақтау қаласы әкімдігінің қолдауымен «Стратегиялық зерттеулер орталығы GUMOL» мекемесі ұйымдастырады. Екі күн бойы кітапсүйер қауым Маңғыстау облыстық Қабиболла Сыдиықұлы атындағы әмбебап кітапханасында бас қосады. Жәрмеңкеге еліміздің танымал баспалары қатысып, ең таңдаулы кітаптарын ұсынады. Қатысушылар қатарында Qasym kitap, Steppe&World, «Абай», «Арман-ПВ», ZIYAT, SANA, MAZMUNDAMA, Marfu, «Отбасы Хрестоматиясы» және WIK HOUSE сияқты беделді баспалар бар. Сондай-ақ жәрмеңке аясында танымал ақын-жазушылармен, қоғам қайраткерлерімен кездесу ұйымдастырылады. Олардың ішінде белгілі жазушылар Роза Мұқанова, Оңайгүл Тұржан, Светқали Нұржан, Зира Наурызбай, Бақытгүл Сармекова секілді қаламгерлер қатысып, оқырмандармен жүздеседі.…

Толық оқу