Автор: Самат Келдібай

Avatar photo

Самат Келдібай Ertenmedia.kz редакциясында қоғам, әлеуметтік ахуал, құқықтық тәртіп, резонанс оқиғалар және даулы мәселелер тақырыбын жазады. Оның материалдарында күн тәртібіндегі күрделі оқиғалар оқырманға түсінікті тілмен беріліп, шешім қабылдайтын органдардың ұстанымы мен қоғам реакциясы қатар қамтылады.

шымкент арнайы операция

Шымкентте шетелдіктерді заңсыз кіргізіп, оларға жалған құжаттар әзірлеумен айналысқан тұрақты қылмыстық топ ұсталды деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Ішкі істер министрлігінің мәліметінше, қылмыстық топ шетел азаматтарының Қазақстан аумағына заңсыз келуіне және осында тұрақтап қалуына көмектесіп, ақысын алып отырған. Заңсыз іс-әрекетке жалған құжаттар мен еңбек келісімшарттарын дайындау да кірген. Арнайы операция барысында полиция қызметкерлері 28 тінту жүргізіп, ондаған шетелдік паспорт, компьютерлік техника, байланыс құралдарын, бланкілер мен жалған құжаттарды тәркілеген. https://youtu.be/bpeAMN5M1z8 Сонымен қатар, қомақты қаражат пен тіркелмеген қару да анықталды. Қылмыстық топтың жетекшісі уақытша ұстау изоляторына қамалды. Заңсыз әрекетке қатысы бар тағы 13 адам полиция бөліміне жеткізілген. Ұсталғандарға қатысты «заңсыз көші-қонды ұйымдастыру» бабы бойынша…

Толық оқу
Қазақ қоғамындағы тілдік төңкеріс

Қазақ қоғамындағы тілдік төңкеріс болжанғаннан он жылға ерте басталды, деп жазады Ertenmedia.kz. Белгілі PR маман Айбар Олжайдың айтуынша, қазақ халқы, соның ішінде жаңа буын жастар орыс тілінен саналы түрде, толықтай бас тартқан. Сарапшы бұл үрдіс 2035 жылға асықпай келеді деп болжаған екен. Алайда 2000-шы жылдан бері қарай өмірге келген буын осы межені мерзімінен бұрын еңсеріп, 10 жылға ерте орындап отыр. «Қазіргі қазақ жастарының ой-өрісі мен ұлтжандылығы бұған дейінгі ешбір буынға ұқсамайды. Осы буын ұлтымыздың сана-сезімін 180 градусқа бұрып, сана төңкерісін жасамақ. Менің осы айтқанымды есте сақтап алыңыз, бес жылдан кейін сіз мүлде басқа Қазақстанда өмір сүретін боласыз, бәрі өзгереді», –…

Толық оқу
Қазақстандық кәсіпкерлер үшін жаңа жылдан бастап салық төлеу

Алматы қаласы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті сәуір айына белгіленген салық міндеттемелерін дер кезінде орындауға шақырды. Уақытында төленбеген салықтар үшін өсімпұл қосылатынын ескертті деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Салықтарды төлеудің негізгі мерзімдері: 1 сәуірге дейін: 2025 жылғы көлік салығы. 6 сәуірге дейін: Жеке практикамен айналысатын азаматтардың наурыз айы үшін жеке табыс салығы (ЖТС). 10 сәуірге дейін: Корпоративтік табыс салығы (КТС) – 2025 жыл үшін соңғы есеп айырысу; Төлем көзінен ұсталмайтын кірістер бойынша ЖТС – соңғы есеп; Жер қойнауын пайдаланушылардың салықтары (соның ішінде үстеме пайда салығы және балама салық); Жер және мүлік салығы – 2025 жыл үшін соңғы есеп айырысу; 2025 жылға арналған декларация…

Толық оқу
мобильді аударымдар 2026

Қазақстанда шағын бизнестің мобильді аударымдар арқылы табыс табатын дәуірі ресми түрде аяқталды. 2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап жалпыға бірдей декларациялаудың соңғы кезеңі күшіне енді деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Осы уақытқа дейін мемлекеттік органдар тек ірі кәсіпкерлердің айналымын бақылап келген болса, енді барлық шағын бизнес өкілдері мен фрилансерлер толықтай цифрлық бақылауға көшті. Сарапшылардың айтуынша, қоғамда дүрбелең тудырған басты себеп – кәсіпкерлердің салық жүйесінің автоматтандырылған алгоритмін толық түсінбеуі. «Көпшілігі салық инспекторлары әркімнің банк шотын қолмен тексереді деп ойлайды. Шын мәнінде тексерісті банк жүйесіндегі жасанды интеллект алгоритмдері автоматты түрде жүргізеді. Қаржы органдарына дайын деректер жіберіледі. №698 бұйрыққа сәйкес, егер сіздің шотыңызға үш ай қатарынан…

Толық оқу
ипотека в Казахстане

Қазақстанда екінші нарықтағы тұрғын үй бағасы наурыз айында бірден 1,5 пайызға арзандады. Мұндай жағдай былтырдан бері алғаш рет байқалып отыр деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Ұлттық статистика бюросының деректеріне сәйкес, ақпан айында баға керісінше, 1,5 пайызға өскен еді. Наурызда ел бойынша зерттелген ірі қалалардың 12-сінде пәтер құны арзандаса, бес қалада өзгеріс болмаған. Баға тек Қызылордада (1%), Өскеменде (1,1%) және Семейде (0,5%) ғана өскен. Баға арзандауы бойынша көш басында Алматы қаласы, мұнда пәтерлер бір айда 2,6 пайызға төмендеген. Астанада баға 0,9 пайызға арзандаса, Шымкентте өзгеріс жоқ. Жалпы алғанда, биыл бірінші тоқсанда екінші нарықтағы пәтерлердің бағасы былтырғы осы кезеңмен салыстырғанда 12,9 пайызға қымбаттаған. Сондай-ақ…

Толық оқу
Отбасы банк

Қазақстанда көпшілік асыға күткен «Ұмай» әйелдер ипотекасы мен «Жасыл ипотека» бағдарламасы қайта іске қосылады деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Отбасы банк пен Азия даму банкі жалпы сомасы 90 млрд теңгелік несие келісіміне қол қойды. Бұл қаражат алғашқы кезеңде екі мыңнан астам заемшыға баспана алуға мүмкіндік береді. Бағдарламалар нақты қашан іске қосылары әзірге белгісіз. Банктің хабарлауынша, ипотекалардың басталу мерзімі мен пайыздық мөлшерлемелері екінші жартыжылдықта анықталады. Бұған дейін пайыздық мөлшерлеме 14-15%-дан басталып, уақыт өте келе азаятын еді. Осындай жүйе сақталмақ. Жаңарған «Ұмай» бағдарламасы бойынша айтарлықтай өзгеріс бар. Бұрын қатысушы әйелдің жеке табысы ғана есептеліп, шегі 640 мың теңгеден аспауы тиіс болса, енді бүкіл отбасының…

Толық оқу
арест шешу

Әділет министрлігі мен Республикалық жеке сот орындаушылар палатасы арнайы акция аясында азаматтардың әлеуметтік және еңбек төлемі түсетін шотынан бұғатты шешеді деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Акция мерзімі 2026 жылғы 6 сәуірден 30 сәуірге дейін. Бұғат мына төлемдер түсетін шоттардан алынады: еңбек ақысы; алимент; зейнетақы; мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақылар. Шоттарынан бұғатты алдыру үшін азаматтар мына әрекеттерді орындауы тиіс: Adilet.gov мобильді қосымшасына тіркелу; қосымша арқылы жеке сот орындаушысына өтініш беру; тиісті құжаттарды жүктеу. Қажетті құжаттар тізімі: жұмыс орнынан жалақы шоты көрсетілген анықтама; Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорынан алынатын зейнетақы шоты туралы анықтама; төлем түріне қарай басқа растайтын құжаттар. Министрлік өкілдері бұғаттың алынуы азаматты атқару құжаттары бойынша…

Толық оқу
Дмитрий Сомов

Шығыс Қазақстанда «Востоквзрывпром» ЖШС-ы Алматы – Өскемен – Шемонаиха – Ресей шекарасы бағытындағы республикалық автожолды жөндеу кезінде жіберген ақауларын толық жөндеуге міндеттелді деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Экономикалық соттың мәліметінше, жалпы құны 1,4 млрд теңгеден асатын жоба бойынша мердігердің кемшіліктері шаш-етектен. Жолдың 30-дан астам бөлігінде жарықтар мен ойықтар анықталған. Ақаулар жайылған аумақтың көлемі 45 мың шаршы метрден асып түседі. Сонымен бірге «Востоквзрывпромнан» «ҚазАвтоЖол» ҰК пайдасына 26,9 млн теңге көлемінде айыппұл өндірілмек. Қазірше сот шешімі заңды күшіне енбеген. Мемлекеттік сатып алулар порталының дерегіне сәйкес, келісімшарт 2024 жылдың тамызында жасалып, жолды жөндеу жұмыстары төрт айда аяқталуы керек еді. Жоба Жетісу облысының Кербұлақ ауданы аумағындағы…

Толық оқу
ҚазҰУ

Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінде студенттердің жеке мәліметтері тағы да әлеуметтік желіге таралып кетті деп хабарлайды Ertenmedia.kz. КТК-ның дерегінше ашық қолданысқа шыққан құжаттарда студенттердің аты-жөні, факультеттері, тәртіп бұзғандығы туралы мәліметтер, тіпті медициналық диагноздары бар. Студенттердің жеке деректері мен медициналық анықтамалары алдымен университеттің чаттарына, одан әрі әлеуметтік желіге тараған. Олардың кім арқылы және қандай мақсатпен таралғаны әзірге белгісіз. «Бұл жағдай бірінші рет емес, бұған дейін де қайталанған. Университет қабырғасында мұндай ақпараттың сыртқа таралуы студенттің жеке өміріне қол сұғу деп есептеймін. Біз жаспыз, қателік жасаған болармыз, бірақ оны бүкіл елге жайып салу дұрыс емес», – дейді студенттердің бірі. Тағы бір студент: «Жеке…

Толық оқу
Нацбанк

Ұлттық банк теңге бағамына қолдау көрсету үшін валюталық интервенция жасауды қажет деп санамайды деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Реттеушінің мәліметінше, биыл бірінші тоқсанда халық пен бизнес тарапынан шетел валютасына сұраныс төмендеген, ал мұнай бағасының өсуі теңгенің шамамен 5%-ға нығаюына септігін тигізген. Сонымен қатар, «айна-қатесіз» сату механизмі аясында валюта нарығында шамамен 2,1 млрд доллар сатылған. Шетелдік инвесторлардың мемлекеттік бағалы қағаздарға салған қаражаты 375 млрд теңгеге артып, жалпы көлемі 2,2 трлн теңгеге жеткен. Ұлттық банк қазіргі нарықтық ахуал іргелі экономикалық көрсеткіштер шеңберінде қалыптасқанын, сондықтан реттеушінің араласуын қажет етпейтінін мәлімдеді.

Толық оқу