Автор: Самат Келдібай

Avatar photo

Самат Келдібай Ertenmedia.kz редакциясында қоғам, әлеуметтік ахуал, құқықтық тәртіп, резонанс оқиғалар және даулы мәселелер тақырыбын жазады. Оның материалдарында күн тәртібіндегі күрделі оқиғалар оқырманға түсінікті тілмен беріліп, шешім қабылдайтын органдардың ұстанымы мен қоғам реакциясы қатар қамтылады.

дарын мубаров

Астанада өзін «уағызшы» ретінде танытып жүрген Дарын Мубаров діни мазмұндағы материалдарды заңсыз таратқаны үшін жауапқа тартылды деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Қала әкімдігі жанындағы Дін істері басқармасының мәліметінше, ол осындай әрекет үшін бір жыл ішінде екінші мәрте жазаға ілініп отыр. Ведомство дерегіне қарағанда, Дарын Мубаров 2025 жылдың қазан айында да дәл осындай заңбұзушылық үшін жауапкершілікке тартылған. Соған қарамастан, ол заң талабын қайта елемеген. Осыған байланысты Дін істері басқармасының қызметкерлері оған қатысты Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекстің 490-бабы 8-бөлігі бойынша хаттама толтырған. Аталған норма бір жыл ішінде қайталанған заңбұзушылыққа қатысты қолданылады. Сот шешімімен Дарын Мубаров қайталама әкімшілік құқық бұзушылық жасағаны үшін кінәлі деп…

Толық оқу
Қаржы министрі Мәди Тәкиев

Теңгенің ширауы мен доллар бағамының арзандауы республикалық бюджет кірісіне салмақ салды, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Қаржы министрі Мәди Тәкиев ел экономикасы үшін шамадан тыс нығайған ұлттық валютаның мұнайдан түсетін түсімге қалай соққы болғанын түсіндірді. Теңге бағасы? Министр сөзінше, негізгі түйткіл бюджет бекітілген кездегі валюта болжамы мен нарықтағы нақты ахуалдың алшақ кетуінен туындаған. Жоспарда бір курс қарастырылған, ал шынайы нарық мүлде басқа жағдайды алға шығарған. Мәди Тәкиев келтірген дерекке қарағанда, есепті тоқсанда доллардың орташа бағамы 497,7 теңге болған. Ал бюджет жобасында 540 теңге деңгейі негізге алынған. Осындай айырма салдарынан қазына шамамен 146 млрд теңге кірістен қағылған. Қаржы министрлігінің бағалауынша, сыртқы конъюнктура, соның…

Толық оқу
жұлдыз сүлейменова

Оқу-ағарту министрлігі педагогтерді аттестаттау жүйесіне ірі өзгеріс енгізуге кірісті деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Ең басты жаңалық мұғалімнің білімін бағалайтын тест толық алып тасталмақ. Енді негізгі назар қағаздағы сұраққа емес, ұстаздың күнделікті кәсіби нәтижесіне, сабақ сапасына және шәкірт жетістігіне ауысады. Жаңа модельге сай, аттестация педагогтің нақты жұмыс тәжірибесіне сүйенеді. Яғни біліктілік санаты енді тест қорытындысымен ғана емес, мұғалімнің кәсіби ізденісі мен практикалық еңбегі арқылы айқындалмақ. Тестілеу толық жойылғанымен, ол барлық санатқа бірдей тоқтамайды. Атап айтқанда, педагогикалық оқу орнын жаңа тәмамдаған жас маман, мамандыққа қайта оралып жатқан педагог, сондай-ақ білім беру ұйымының басшысы, орынбасары мен әдіскері үшін тестілеу сақталады. Мектепте кемінде екі жыл…

Толық оқу
астана парковка

Астана қаласының мәслихаты жол қозғалысын ұйымдастырудың жаңа ережелерін бекітті. Бұл құжат көлік тұрағы, шлагбаум орнату және арнайы автотұрақтардың тәртібін реттейді деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Ереженің бір бөлігі 20 сәуірден, қалған талаптар 12 шілдеден бастап күшіне енеді. Жаңа ереже бойынша арнайы белгіленген орындардан тыс жерлерге автокөліктерді қоюға тыйым салынады. Бұл салмағы 3,5 тоннадан асатын жүк көліктеріне (коммуналдық техниканы есептемегенде), электросамокат, электрвелосипед және шағын электр көліктеріне қатысты. Жеке автотұрақтардың иелері тұрақты қала дизайн-кодына сәйкестендіріп, тәулік бойы төтенше және коммуналдық қызметтердің кіруін қамтамасыз етуге міндетті. Сонымен қатар мүгедектігі бар азаматтарға арнайы орын қарастыруы тиіс. 2026 жылғы 12 шілдеден бастап коммуналдық көше тұрақтары ақылы болады.…

Толық оқу
Еркін Келесов

Жамбыл облысы әкімдігінің жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар басқармасының басшысы Еркін Келесов ұсталды деген ақпарат тарады деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Шенеунік өз кабинетінде шамамен 4 миллион теңге пара алып жатқан жерінен ұсталған болуы мүмкін. Әзірге құқық қорғау органдары мен Ұлттық қауіпсіздік комитеті ресми түрде бұл ақпаратты растаған да, жоққа шығарған да жоқ. Жағдайға жақын дереккөздерден түскен мәлімет бойынша, лауазымды тұлғаны жұмыс орнынан арнайы қызмет өкілдері алып кеткен. Қазір оның кабинеті жабық, ал телефоны жауап бермейді. Әкімдік те осы оқиғаға байланысты тіс жармай отыр. Келесов туралы не белгілі? Еркін Келесов Тараз қаласының тумасы, мамандығы бойынша бұғалтыр. Шымкенттегі кәсіптік училищені, кейін Тараз…

Толық оқу
арендное жильё в казахстане

Қазақстанда 2026 жылғы 1 шілдеден бастап ипотека беру тәртібі қатаяды деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Банктер қарыз алушыны бұрынғыдан да мұқият сүзгіден өткізіп, мөлшерлемені әр адамға жеке есептей бастайды. Соның салдарынан табысы тұрақсыз, алғашқы жарнасы аз немесе қарызы көп азамат үшін баспана несиесіне қол жеткізу қиындай түсуі мүмкін. Ал ресми табысы жоғары, несие тарихы таза адамдарға анағұрлым тиімді шарт ұсынылуы ықтимал. Бұған дейін ипотеканың шекті мөлшерлемесін 25 пайыздан 20 пайызға дейін түсіру жайы айтылған еді. Алайда… Өзгеріс тек пайыздық межемен шектелмейді. Енді негізгі жаңалық несие бағасын есептеу тәсілінен көрінбек. Яғни банк енді бәріне ортақ бір шарт ұсынбайды, әр клиенттің қаржылық бейініне қарай…

Толық оқу
жалақы 2026

Қазақстандықтардың жалақысының 80 пайыздан астамы міндетті төлемдер мен күнделікті қажеттілікке жұмсалып, өзіне тек бесінші бөлігі ғана қалады. Экономист Руслан Сұлтанов миллион теңге көлеміндегі табыстың нақты қалай бөлінетінін талдап, есептеп шықты деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Экономистің есебінше, айына 1 миллион теңге табыс тапқан адам жылына 12 миллион теңге алады. Оның ішінде салықтар мен міндетті төлемдер шамамен 2,3 миллион теңгені (19,5%) құрап, қолында 9,66 миллион теңге қалады. Демек, әр адам жылына екі ай жеті күнін тек мемлекетке салық төлеуге арнайды. Баспана мен коммуналдық төлемдерге де қомақты қаржы жұмсалады. Пәтер жалдау немесе ипотекаға айына шамамен 150 мың теңге, коммуналдық төлемдерге 40 мың теңге кеткенде…

Толық оқу
Қайсар Қамза Вьетнам

Халықаралық іздеуде жүрген қазақстандық блогер Қайсар Қамза Вьетнамның Камрань қаласында тұтқындалды деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Қазақстан мен Вьетнам құқық қорғау органдары бірлесіп, Интерпол желісі бойынша арнайы операция жүргізген. Ішкі істер министрлігінің дерегінше, блогер заңсыз ойын бизнесін ұйымдастырғаны үшін халықаралық іздеуде болған. Тергеу мәліметіне сәйкес, Қамза әлеуметтік желілер арқылы онлайн-казиноны жарнамалап, аудиторияны құмар ойындарға жүйелі түрде тартқан. Осы заңсыз әрекеттен түскен табыс 100 млн теңгеден асып, криптовалюталық әмиянға аударылып отырған. Блогерге қатысты іздеу ісі 2026 жылдың 10 қаңтарында Қаржылық мониторинг агенттігінің бастамасымен қозғалған еді. Тергеу Қамзаның шамамен бес жыл бойы: Instagram-дағы 2,4 миллион жазылушысы бар аккаунт арқылы; «Қора энтертейнмэнт» атты 368 мың…

Толық оқу
марат бәшімов

Мәжілісте «Тұтынушылар құқығын қорғау туралы» заң жобасы төңірегінде шатақ шықты. Депутат Марат Бәшімов әріптестерін ел мүддесі емес, олигархиялық топтарды қорғап отыр деп қатаң сынға алды деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Дауға соңғы екі жыл бойы әзірленіп, қабылдануы сағыздай созылып кеткен тұтынушылар құқығын қорғау саласындағы заң жобасы түрткі болды. Заң саласында мол тәжірибесі бар депутат Марат Бәшімов қазіргі заңнаманың халық емес, атышулы Тимур Құлыбаев бастаған олигархтарға қызмет ететінін ашық айтты. Жұмыс тобының отырысында депутаттар арасындағы пікірталас тіпті шиеленісіп кетті. Бәшімов қапталындағы әріптестері Айдос Сарым мен Қанат Нұровты мәселені әдейі созып, тұтынушыларды қорғауға кедергі келтіріп отыр деп айыптады. «Бұл әңгімені доғару керек! Айдос мырза,…

Толық оқу
еңбек мигранттары

13 сәуірден бастап ХҚКО-ларда еңбек мигранттарына жұмыс істеуге рұқсат беру және оны ұзарту қызметі тоқтатылады. Аталған қызмет енді тек онлайн форматта көрсетіледі деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Цифрлық даму және жасанды интеллект министрлігінің хабарлауынша, қызмет eGov.kz порталы және migration.enbek.kz сайты арқылы ғана қолжетімді болады. Енді шетел азаматтары үй шаруашылығында жұмыс істеу үшін рұқсатты рәсімдеуді және мерзімін ұзартуды тек онлайн жасай алады. Жаңа жүйенің артықшылығы кейбір құжаттарды жүктеу қажеттілігі жойылды. Мәселен, медициналық анықтама мен сақтандыру туралы деректер мемлекеттік ақпараттық жүйелерден автоматты түрде алынады. eGov порталы медициналық тексеруден өткен-өтпегенін, сақтандыру полисінің бар-жоғын және салық төлемдерін автоматты түрде тексереді. Цифрлық даму және жасанды интеллект бірінші…

Толық оқу