Автор: Нұрлан Жұмахан

Нұрлан Жұмахан, Ertenmedi.kz агенттігінің сарапшысы

Нұрлан Жұмахан Ertenmedia.kz үшін қоғам, саясат және медиа кеңістіктегі өзекті құбылыстарға авторлық көзқарасын білдіреді. Колумналарында оқиғаға баға беріп қана қоймай, оның астарындағы қоғамдық көңіл-күй мен саяси ишараны саралайды.

Таза Қазақстан

Шығыс Қазақстан облысының Алтай қаласында жастар экологиялық жауапкершілікті сөзбен ғана емес, нақты іспен көрсетті. Волонтерлер, студенттер мен белсенді жастар Қоғамдық кеңес мүшелерімен кездесіп, кейін Тәуелсіздік аллеясын тазартуға атсалысты, – деп жазады Ertenmedia.kz. Кездесу «Таза Қазақстан» экологиялық бастамасы және «Жастар – таза әрі көркейген Қазақстан үшін!» акциясы аясында өтті. Іс-шараны Алтай ауданының Жастар ресурстық орталығы ұйымдастырды. Жиынға аудан жастары, еріктілер мен Қоғамдық кеңес мүшелері қатысты. Талқылаудың негізгі өзегіне Алтай ауданындағы қоршаған ортаны қорғау мәселесі айналды. Қатысушылар табиғатқа ұқыпты қарау мәдениетін қалыптастырудағы жастардың орнын сөз етті. Қоғамдық аумақтың тазалығын сақтау мен туған өлкенің келбетіне жауапкершілікпен қарауға ерекше назар аударылды. Қоғамдық кеңес мүшелері…

Толық оқу

Қазақстанда мүгедектігі бар азамат әлеуметтік салық шегерімін бір мезгілде бірнеше жұмыс орнында қолдана алады. Алайда белгіленген жылдық лимиттің сақталуына бухгалтерия емес, қызметкердің өзі жауап береді, – деп жазады Ertenmedia.kz. Ұзақ уақыт бойы аталған мәселе бухгалтерлер арасында қызу талқыланып келді. Салық кодексі базалық шегерімді бір ғана салық агенті арқылы қолдануға тікелей шектеу қояды. Ал әлеуметтік шегерімге қатысты дәл сондай тыйым заңда көрсетілмеген. Тәжірибеде бухгалтерлер тәуекелден сақтанып, базалық шегерімге арналған шектеуді әлеуметтік жеңілдікке де қолданып келген. Мәселе жаңа Салық кодексін енгізу жөніндегі жобалық кеңсенің қарауына дейін жетті. 2026 жылғы 8 шілдедегі отырыста әлеуметтік шегерімді бірнеше салық агенті арқылы қатар пайдалану тәсілі тұжырымдамалық…

Толық оқу
Ипотека

Қазақстанда жылжымайтын мүлік мәмілесін кез келген қалада рәсімдеу мүмкіндігі тоқтатылды. 8 қыркүйектен бастап келісім мүлік орналасқан өңірдегі нотариуста куәландырылуға тиіс, – деп жазады Ertenmedia.kz. 2026 жылғы 8 қыркүйектен бастап Қазақстанда жылжымайтын мүлікке қатысты мәмілелерді нотариалдық рәсімдеу тәртібі өзгерді. Сату, сыйға тарту, айырбастау, кепілге қою және мемлекеттік тіркеуді қажет ететін өзге де мәмілелер енді нысан орналасқан жердегі нотариус арқылы жасалады. Жаңа талап «Нотариат туралы» заңның 54-бабының 2-1-тармағында бекітілген. Бұған дейін елде аумақтан тыс рәсімдеу қағидаты қолданылып келген еді. 2021 жылғы 1 шілдеден бастап азаматтар жылжымайтын мүлік мәмілесін Қазақстанның кез келген өңіріндегі нотариусқа барып рәсімдей алатын. Енді аталған мүмкіндік жылжымайтын мүлікке құқықты…

Толық оқу
Абай облысы

Абай облысында жалпы құны 20,6 млрд теңге болатын 14 инвестициялық жоба мақұлданды. Жаңа өндіріс, логистика, медицина, туризм және ауыл шаруашылығын қамтитын бастамалар 600-ден астам тұрақты жұмыс орнын ашады, – деп жазады Ertenmedia.kz. Жобалар облыс әкімі Берік Уәлидің төрағалығымен өткен инвестиция тарту жөніндегі өңірлік үйлестіру кеңесінде қаралды. Инвесторлар Семей қаласы, Жаңасемей және Бесқарағай аудандарында іске асырылатын бастамаларын таныстырды. Кеңес мүшелері олардың экономикалық тиімділігі мен өңір үшін маңызын бағалады. Семейде тәулігіне 250 тонна жемдік ұн өндіретін бидай мен арпаны қайта өңдеу зауытын салу ұсынылды. Сонымен қатар қосалқы көлік қызметі нысандары бар қойма кешені мен жүктерді қоймалауға арналған арнайы үй-жайлар ашу жоспарланған. Аталған…

Толық оқу
iPhone 18 iPhone Duo (1)

Қазақстанда iPhone 18 Pro бағасы 815-860 мың теңгеден, ал Pro Max 883-930 мың теңгеден басталуы мүмкін. Apple-дің алғашқы жиналмалы iPhone Duo смартфоны 1,36-1,43 млн теңгеге бағалануы ықтимал, – деп жазады Ertenmedia.kz. Finratings сарапшылары болжамды Қазақстанда сатылған iPhone-ның алдыңғы үш буынына сүйеніп жасады. Есепке iPhone 15 Pro Max, iPhone 16 Pro Max және iPhone 17 Pro Max модельдерінің 256 гигабайт жады бар нұсқалары алынған. Үшеуінің де АҚШ-тағы бастапқы бағасы 1 199 доллар болған. Сарапшылар әр модельдің америкалық бағасын Қазақстанда ресми сатылым басталған күнгі доллар бағамымен есептеген. Кейін шыққан соманы отандық дүкендердегі ресми бағамен салыстырған. Нәтижесінде Қазақстандағы баға қарапайым валюталық конвертациядан әлдеқайда…

Толық оқу
Ford Bronco

Ford жаңа буындағы Bronco жол талғамайтын көлігінің дизайнын әзірлей бастаған тәрізді. Патенттік сызбалар 2030 жылға қарай нарыққа шығуы ықтимал модельдің алғашқы ерекшеліктерін аңғартты, – деп жазады Ertenmedia.kz. Қазіргі Ford Bronco 2021 жылдан бері айтарлықтай өзгеріссіз шығарылып келеді. Жақын уақытта модельдің гибридті нұсқасы және оның базасында жасалған пикап таныстырылуы мүмкін. Алайда келесі онжылдық басталғанша толыққанды жаңа буын қажет болады, әйтпесе уақыт бір орында тұрмаған нарықта Bronco бәсекеге қабілетін жоғалтады. Car and Driver басылымы Ford компаниясының кейінгі патенттік өтінімдерін зерттеп, жұмбақ жол талғамайтын көліктің сызбаларын тапқан. Көлік бірден екі құжатта көрсетілген. Алғашқы патент салонда ұйықтайтын орындарды ұйымдастыру тәсілдерін сипаттаса, екіншісі шешілетін есіктерді…

Толық оқу
Мұнай өңдеу алаңы

Қазақстан мұнай мен газды шикізат күйінде экспорттаудан терең өңделген өнім шығаруға бет бұрды. Жалпы инвестициясы 12 млрд доллар болатын бес ірі жоба іске асқанда елде жаңа өндірістік тізбек қалыптасады, – деп жазады Ertenmedia.kz. Астанада «Орталық Азия мен Каспий өңірінің мұнай-газ химиясы және мұнай өңдеуі» атты 13-бизнес саммит өтті. Оның аясындағы пленарлық сессия энергетикалық егемендік пен мұнай-химия саласының стратегиялық келешегіне арналды. Жиынға қатысушылар Қазақстандағы жаңа өндірістерді іске қосу, инвестиция тарту және экспорттық әлеуетті арттыру мәселелерін талқылады. Энергетика министрлігінің Мұнай-газ химиясы департаментінің директоры Темирлан Уркумбаев саланың өңдеуші өнеркәсіп үшін маңызына тоқталды. Оның айтуынша, мұнай-газ химиясы экономиканы әртараптандырып, шикізаттан қосылған құны жоғары өнім…

Толық оқу
Changan

Қазақстандағы Changan модельдік қатары тағы бір кроссовермен толығуға дайындалып жатыр. Жаңа буындағы CS55 Plus сертификаттаудан өтіп, көлік құралдары типін мақұлдау құжатын алғанымен, ресми салондарға UNI-S атауымен шығарылады, – деп жазады Ertenmedia.kz. Жаңа модель Алматыдағы AMMKZ зауытында құрастырылатын көліктер қатарына енеді. Атауды өзгертудің басты себебі ретінде Қазақстан нарығында CS55 Plus моделінің екінші және үшінші буыны қатар сатылып жатқаны аталады. UNI-S индексі сатып алушыға үш ұқсас кроссоверді бір-бірінен оңай ажыратуға мүмкіндік бермек. Қазір Changan-ның Қазақстандағы ресми каталогында CS55 Plus-тың екі буыны ұсынылған. Екінші буынның бағасы 9,29 млн теңгеден, үшінші буынның бағасы 9,58 млн теңгеден басталады. Жаңа UNI-S әзірге ресми модельдер тізіміне енгізілген…

Толық оқу
trtrussian

АҚШ Украинадағы соғысты келіссөз арқылы тоқтатуға тағы бір талпыныс жасап жатқанда, Пентагон Еуропаны қарулы қақтығыстың бірнеше жылға созылуы мүмкін екеніне дайындады. Вашингтонның дипломатиялық есікті ашық ұстап, одақтастарын ұзақ мерзімді әскери қолдауға шақыруы майдандағы жағдайдың жақын арада түбегейлі өзгермейтінін аңғартады, – деп жазады Ertenmedia.kz. АҚШ қорғаныс министрінің саясат жөніндегі орынбасары Элбридж Колби Украинаны қолдайтын елдердің онлайн кездесуінде ұзақ соғыс сценарийін ескертті. Оның айтуынша, Киевтің қару-жарақ пен әскери техникаға қажеттілігі алдағы айлармен шектелмей, бірнеше жыл бойы сақталуы ықтимал. Ресей қарулы күштері мен қорғаныс өнеркәсібін қалпына келтіріп жатқандықтан, Еуропа көмекті әлсіретпей, өзінің әскери әлеуетін де ұлғайтуы керек. Мұндай ескерту Вашингтонның келіссөздерді қайта жандандыру…

Толық оқу

Қазақстанда NCOC компаниясынан 2,3 трлн теңге экологиялық айыппұл өндіріп алу рәсімі уақытша тоқтатылды. Әділет министрлігі мұның айыппұлдың күші жойылғанын білдірмейтінін, үзіліс компанияның мемлекеттік сот орындаушысының әрекетіне шағымдануына байланысты екенін түсіндірді, – деп жазады Ertenmedia.kz. NCOC мемлекеттік сот орындаушысының әрекетіне қатысты сотқа шағым түсірген. Осыған байланысты Атырау облысының мамандандырылған ауданаралық әкімшілік соты атқарушылық іс жүргізу материалдарын сұратқан. Құжаттар сотта қаралып жатқан кезеңде қаражатты мәжбүрлеп өндіру рәсімі тоқтатылады. Министрлік мұндай шешім «Атқарушылық іс жүргізу және сот орындаушыларының мәртебесі туралы» заңның 42-бабы 13-тармақшасына сәйкес қабылданғанын мәлімдеді. Іс материалдары соттан қайтарылғанға дейін атқарушылық өндіріс жалғаспайды. Кейін NCOC-тан мемлекет пайдасына қаражат өндіру заңда белгіленген тәртіппен…

Толық оқу