Автор: Лейла Болтаева

Вашингтон мемлекеттік университетінің ғалымдары кәріз қалдықтарынан жаңартылатын табиғи газ өндірудің жаңа тәсілін ойлап тапты, деп жазады Ertenmedia.kz. Chemical Engineering Journal журналында жарияланған зерттеуде көрсетілгендей, ғалымдар кәріз шөгінділерін арнайы өңдеу арқылы жоғары сапалы метан алудың тиімді әдісін ұсынды. Бұл жаңалық қалдықтарды басқару мен энергия өндірісіндегі маңызды мәселелерді бірден шешуі мүмкін. Жоба жетекшісі, профессор Биргитте Арингтің айтуынша, жаңа технология кәріз қалдықтарының 80 пайызын құнды энергия көзіне айналдыруға қабілетті. Арнайы алдын ала өңдеу процесі арқылы алынған жаңартылатын газ мөлшері екі есеге артса, шығын көлемі керісінше екі есе төмендейді. Алынған газ 99 пайыз таза метаннан тұрады. Оны үй жылыту, электр энергиясын өндіру және көлік…

Қазақстанда бизнеске шетелге шығуға автоматты түрде тыйым салатын жаңа қатаң ереже енгізіледі, деп жазады Ertenmedia.kz. Жаңа Салық кодексінің 189-бабына сәйкес, 2026 жылғы 1 шілдеден бастап салық органдары компаниялардың топ-менеджерлері мен кәсіпкерлердің шетелге шығуын бұғаттай алады. Шектеу заңда нақты белгіленген екі шарт орындалғанда ғана қойылады. Бірінші шарт – салық берешегінің заңмен белгіленген сомадан асып, 90 күннен аса уақыт өтелмеуі. Екінші шарт – мемлекет тарапынан қолданылған стандартты мәжбүрлеу шаралары (шоттарды бұғаттау, лицензияны қайтарып алу, инкассолық талап қою) нәтиже бермеуі. Шектеу автоматты түрде цифрлық жүйеде жүзеге асады. Алдымен салық органы қаулы шығарып, соттың санкциясын алады. Сот шешімі шыққан соң, мәлімет ҰҚК Шекара қызметінің…

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстандағы денсаулық сақтау саласын қолдаудың жаңа бағыттарын жариялады. Президент медицина мамандарын әлеуметтік қорғау мен құқықтық қолдауды күшейтуді тапсырды, деп жазады Ertenmedia.kz. – Соңғы үш жылда денсаулық сақтау мамандарына мемлекеттік қолдау көлемі жеті есеге артты. Биылдың өзінде медицина қызметкерлерінің жалақысын көтеруге 33 миллиард теңге бөлінді. Бұл шаралар саладағы кадр тапшылығын жоюға ықпал етуде. Әсіресе, шалғай ауылдарда қызмет ететін дәрігерлерге ерекше назар аударылып, бір реттік көтерме төлемдер берілуде. Былтырдың өзінде 530 маманға жалпы сомасы 4,5 миллиард теңге берілді, – деді Президент. Мемлекет басшысы сонымен қатар денсаулық сақтау инфрақұрылымын жаңғырту қажеттігіне ерекше тоқталды. «Ауылда денсаулық сақтауды жаңғырту» ұлттық жобасының…

Қазақстанда Цифрландыру және жасанды интеллект жылы аясында республикалық IT Quest интерактивті онлайн-квесті басталды, деп жазады Ertenmedia.kz. Astana Hub ұйымдастырған жоба қатысушыларға технологиялар, жасанды интеллект, стартаптар тақырыптарындағы білімдерін сынап, бағалы сыйлықтарға ие болуға мүмкіндік береді. Квест екі кезеңнен тұрады. 2-30 маусымда өтетін алғашқы кезеңде қатысушылар викторина сұрақтарына жауап беріп, цифрлық жұмбақтар мен логикалық тапсырмаларды шешеді. 1-15 шілдедегі екінші кезеңде ойыншылар ұсынылған бейнеролик мазмұны бойынша сұрақтарға жауап береді. Тапсырмаларды сәтті орындағандар Social Coins және XP жинайды. Жеңімпаздар ең көп XP жинаған қатысушылар арасынан анықталады. Бірдей нәтиже көрсеткен қатысушылар арасында тапсырманы жылдамырақ аяқтағанына басымдық беріледі. Квестке қатысу үшін Astana Hub мобильді қосымшасын жүктеп…

Қарағанды медициналық университетіне осы оқу орнының негізін қалаған көрнекті ғалым Петр Поспеловтің есімі беріледі, деп жазады Ertenmedia.kz. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев бұл туралы медицина саласы қайраткерлерінің есімін жоғары оқу орындарына беру жөніндегі бастаманы қолдау барысында айтты. – Астана медицина университеті цифрлық денсаулық сақтау мен биомедицина бағытында айтарлықтай табыстарға жетті. Сондықтан Үкімет бұл университетке Ұлттық университет мәртебесін беруді ұсынып отыр. Мен бұл бастаманы қолдаймын. Сонымен бірге университетке Қазақстанның Еңбек Ері, көрнекті ғалым Төрегелді Шармановтың есімін беру орынды болар еді, – деді Мемлекет басшысы. Сондай-ақ Қарағанды медициналық университетін осы білім ордасының негізін қалаған әрі ұзақ жылдар басқарған Петр Моисеевич Поспеловтің есімімен атау туралы…

Қазақстанда шағын және орта бизнес (ШОБ) стресс жағдайында жұмыс істеп жатыр. Сенат төрағасы Мәулен Әшімбаев бюджет талқылауы кезінде осылай деп мәлімдеді, деп жазады Ertenmedia.kz. Әшімбаевтың айтуынша, қазір үкімет экономиканың өсуіне квазимемлекеттік сектор арқылы қол жеткізуді көздеп отыр. Бірақ бұл тәсіл жеке секторды көптеген саладан ығыстырып, бәсекелестікті төмендетіп жатыр. «Мемлекеттік компаниялар қаржымен толтырылған сайын аппарат та ұлғаяды, жобалар көбейеді. Бұл жеке секторды ығыстыруға алып келеді. Қазір кәсіпкерлер осы мәселені жиі көтеріп жүр», – деді сенат спикері. Оның пікірінше, жоғары пайыздық мөлшерлеме мен салық реформасы ШОБ-ты қиын жағдайға түсірген. Сондай-ақ елде жекешелендіру қарқыны бәсеңдеп, керісінше, квазимемлекеттік сектордың бюджеттен қаржыландырылуы артқан. Сенат төрағасы…

Қытайдың Ханчжоу қаласындағы сот жасанды интеллект кесірінен жұмыстан босатылған қызметкердің пайдасына шешім шығарды, деп жазады Ertenmedia.kz. TechSpot мәліметінше, Чжоу есімді қызметкер Ханчжоудағы технологиялық компанияда сапаны бақылау бөлімін басқарған. Ол жылына 300 мың юань (шамамен 44 мың доллар) табыс тауып жүрген. Кейін компания жасанды интеллект (ЖИ) жүйесі жетілгендіктен, оның қызметі қажет емес деп санап, төмен жалақылы басқа жұмыс ұсынған. Чжоу одан бас тартқан соң, компания оны жұмыстан шығарған. Чжоу сотқа жүгініп, алдымен арбитражда, кейін аудандық сотта жеңіске жеткен. Компания апелляция бергенімен, Ханчжоу аралық халық соты бұрынғы шешімдерді күшінде қалдырды. Сот компания ұсынған себептің заңға қайшы екенін, қызметкерді басқа жұмысқа ауыстыру және…

Алматы облысы Ұйғыр ауданында дәстүрлі өрік фестивалі өтті. Шонжы ауылында ұйымдастырылған шарада өріктің әртүрлі сорты мен өнімдері ұсынылды, деп жазады Ertenmedia.kz. Фестивальге бағбандар, омарташылар, ғалымдар, кәсіпкерлер мен тұрғындар қатысты. Шараның мақсаты өңірдің аграрлық әлеуетін арттырып, өрік шаруашылығын дамыту және ауданның туристік мүмкіндігін насихаттау. Фестиваль аясында «Өрік бақтары – өңір байлығы, халық берекесі» атты ғылыми конференция өтті. Жиын барысында ғалымдар мен кәсіпкерлер бақ шаруашылығын дамытудың өзекті мәселелерін талқылады. Қазіргі таңда республикадағы өрік өнімінің 70%-ға жуығын Алматы облысы қамтамасыз етеді. Өңірде 10 мың гектарға жуық бақ болса, соның 46%-ын өрік ағашы құрайды. Ұйғыр ауданында 3200 гектарға жуық өрік бағы бар, онда «Никитинский»,…

Тарбағатай ауданында белгілі ақын, Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі, ауданның құрметті азаматы Аман Кәлетаевтың 80 жылдық мерейтойы аталып өтті, деп жазады Ertenmedia.kz. Ақынның туған жері Ақжар ауылында өткен рухани шара «Қаламгер және қоғам» атты дөңгелек үстелден басталды. Жиынға Астана, Алматы, Семей және Өскеменнен келген ақын-жазушылар, ғалымдар, қоғам қайраткерлері қатысты. Олар Аман Кәлетаевтың қазақ поэзиясындағы орны, туған жерге арналған лирикасы, азаматтық болмысы мен әдеби мұрасы туралы ой бөлісті. Шара барысында ақынның 80 жылдығына арнайы шығарылған «Жәннатым – Елім» атты таңдамалы жыр жинағының тұсаукесері өтті. Кітапқа туған ел, өскен орта, адамгершілік, ізгілік және сағыныш сезіміне құрылған өлеңдері енген. Қатысушылар Аман Кәлетаев поэзиясында Тарбағатай…

АҚШ-тағы Эймс ұлттық зертханасының ғалымдары сирек жер элементтерінсіз жасалатын тұрақты магнит іздеуге арналған жасанды интеллект алгоритмін әзірледі, деп жазады Ertenmedia.kz. Жаңа жүйенің ерекшелігі дайын дерек базасындағы ұқсастықты ғана іздеумен шектелмейді. Алгоритм нақты физикалық процестерді, электрондардың әрекетін және материал ішіндегі байланыстарды ескеріп жұмыс істейді. Осы арқылы ол жоғары температура секілді күрделі жағдайда да магниттік қасиетін жоғалтпайтын материалдарды болжауға мүмкіндік береді. Эймс ұлттық зертханасы АҚШ Энергетика министрлігіне қарайды. Жоба DOE Genesis Mission бағдарламасының бір бөлігі саналады. Бағдарламаның мақсаты мемлекеттік ғылыми ресурсты университеттермен және зерттеу орталықтарымен біріктіріп, энергетикалық басымдық, іргелі ғылым және ұлттық қауіпсіздік саласында жасанды интеллект арқылы жаңа серпіліс жасауға бағытталған. Тұрақты…