Автор: Самал Жолжаксын

Avatar photo

Самал Жолжақсын Ertenmedia.kz редакциясында экономика, қаржы нарығы, банк секторы, салық саясаты және әлеуметтік-экономикалық өзгерістер тақырыбын жазады. Оның материалдарында күрделі қаржылық шешімдер қарапайым тілмен түсіндіріліп, оқырманға нақты әсері сараланады. Ұлттық банк, бюджет, валюта бағамы, несие, зейнетақы және тұрғын үй нарығына қатысты жаңалықтарды тұрақты қадағалайды.

саясат нұрбек

Қазақстандағы жоғары білім беру жүйесінде қаржы екі есеге ұлғайғанымен, нәтиже көңіл көншітпей отыр, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Жоғары аудиторлық палата мүшесі Тілеген Қаскин Мәжілістегі Үкімет сағатында жоғары білім беру саласындағы өткір мәселелерді жариялады. Оның айтуынша, соңғы бес жылда сала бюджеті 246 миллиардтан 472 миллиард теңгеге жетіп, студент саны 625 мыңға артқан. Алайда қаржы көбейгенімен, білім сапасы, ашықтығы мен нәтижесі сол деңгейде өспеген. Сала дамуының нақты стратегиясы жоқ. Соңғы жылдары қабылданған 7 стратегиялық құжаттың көбі мерзімінен бұрын аяқталған. Ал QS рейтингінде 3 университетті үздік 200-дікке кіргізу мақсаты жұмсартылып, 11 университетті 700 үздік арасына қосу көзделгенімен, іс жүзінде олардың саны 9-дан 6-ға азайған.…

Толық оқу
Жемқор бухгалтер Грекиядан жеткізілді

Бас прокуратура ірі көлемде алаяқтық жасады деген күдікпен іздеу жариялаған атышулы бухгалтер Грекиядан экстрадицияланды, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Күдікті 2024 жылдың маусым айында Афинада ұсталған еді. Қазақстанмен тікелей әуе қатынасының болмауына байланысты, әйел Сербия аумағы арқылы транзитпен жеткізіліп, бүгін Астанадағы тергеу изоляторына қамалды. Прокуратураның мәліметінше, күдікті 2021 жылы Алматыдағы бір көлік компаниясында бухгалтер болып жұмыс істеген. Ол компания басшысынан «банктік ұяшыққа орналастырамын» деген сылтаумен 230 мың доллар (2026 жылдың сәуіріндегі бағам бойынша 106,9 млн теңге) алған. Бірақ ақшаны ұяшыққа салудың орнына оны өз қажетіне жаратып, кейін елден қашып кеткен. Қазір осы іс бойынша тергеу жүріп жатыр. Егер күдіктінің кінәсі дәлелденсе, ол…

Толық оқу
бірінші сынып оқушылары

Қазақстанда ата-аналар арасында баланы қай жастан мектепке беру керектігі туралы талас әлі күнге дейін өзекті болып отыр. Оқу-ағарту министрлігінің Балалардың құқықтарын қорғау комитетінің төрағасы Жомарт Қарамбаев осы мәселеге қатысты нақты жауап беріп, заңға сүйене отырып, алты жастан мектепке барудың артықшылықтарын атады, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Жомарт Қарамбаевтың айтуынша, мәселе заң жүзінде анықталған, яғни елімізде соңғы жеті жыл ішінде бірінші сыныпқа алты жасар балалар ешқандай емтихансыз және конкурстық сынақсыз қабылданып келеді. «Білім туралы заңда анық жазылған: Қазақстанда балалар бірінші сыныпқа алты жастан қабылданады, мұнда ешқандай тест, сынақтар өткізілмейді», – деді Жомарт Қарамбаев. Министрлік өкілі баланы мектепке алты жастан берудің басты артықшылықтарын атап…

Толық оқу
Айдар Қасанов Атырау полициясының басшысы болды

Атырау полициясының жаңа басшысы болып бұған дейін Ақтауда қызмет еткен Айдар Қасанов тағайындалды. Ақпаратты облыстық полиция департаменті растады, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Жаңа басшы 20 сәуірден бастап қызметіне кірісті. Осыған дейін Атырау полициясының басшысы қызметін атқарған Бақтыбек Исаев қазір тергеу изоляторында жатыр. Ол 15 сәуір күні ұсталып, қызметтік өкілеттігін теріс пайдаланды деген күдікпен қамауға алынған. Ішкі істер Исаевқа қатысты қылмыстық іс қозғағаннан кейін, қызметтен босатып, қамауға алу туралы шешім қабылдаған болатын. Айдар Қасанов кім? Қасанов Ішкі істер органдарында тәжірибесі мол кадрлық қызметкер. Ол еңбек жолын Жаңаөзен қаласында тергеуші болып бастап, кейіннен түрлі тергеу бөлімдерінде қызмет атқарған. 2019 жылы Жаңаөзен қалалық полиция…

Толық оқу
пенсионка

Наурыздан бастап Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорындағы ерікті зейнетақы жарнасы есебінен төлемді алу тәртібі жеңілдеді, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Енді зейнет жасына жеткен адамның БЖЗҚ-да ерікті жарнадан жиналған ақшасы болса, қор оған төлемді жеке өтінішсіз-ақ тағайындайды. Мұндай өзгеріс бір қарағанда техникалық жаңалық секілді көрінгенімен, астарында маңызды мәселе тұр. Бұған дейін азаматтың өз атына жиналған ерікті қаражат қорда жатып қалып, иесі соны алуға арнайы жүгінбесе, ақша сұраусыз қала беруі мүмкін еді. Енді сол түйткілдің жолы кесіле бастады. Жаңа тәртіп қалай жұмыс істейді Өтінішсіз төлем зейнет жасына жеткен адам мемлекеттік бюджеттен төленетін зейнетақыны немесе міндетті зейнетақы жарнасы, не міндетті кәсіптік зейнетақы жарнасы есебінен берілетін…

Толық оқу
банктер депозит

Қазақстанда базалық мөлшерлеме жоғары деңгейде сақталып тұрған шақта депозит ең тартымды қаржы құралының біріне айналды, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Ақшаны тәуекелі аз, табысы алдын ала көрінетін арнаға салғысы келетіндер үшін банктер ұсынатын қысқа мерзімді икемді салымдар алдыңғы қатарға шықты. Қазір әңгіме жай ғана ақша сақтау жайында емес. Халық депозитті табыс әкелетін, қажет кезде еркін пайдалануға болатын нақты қаржы тетігі ретінде қарай бастады. Әсіресе үш айлық, үстінен толықтыруға және ішінара шешіп алуға болатын салымдарға қызығушылық күшейіп отыр. Нарықта қанша банк осындай өнім ұсынып отыр 2026 жылғы сәуірдегі жағдай бойынша, Қазақстандағы 23 екінші деңгейлі банктің 18-і жеке тұлғаларға толықтыруға және ішінара шешіп алуға…

Толық оқу
ерболат жанабылов эльмира толегенова

Астанада блогер Ерболат Жанабылов пен Эльмира Төлегеноваға қатысты сотта айыптау тарапы нақты жаза сұрады, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Сот жарыссөзінде мемлекеттік айыптаушы екеуіне де 4 жыл бас бостандығынан айыру жазасын, мүлкін тәркілеумен қоса тағайындауды ұсынды. Желіде жүлде үлестіріп жүрген жұп үшін іс енді ең шешуші шекке келіп тірелді. Прокурор қандай жаза сұрады Мемлекеттік айыптаушы Олжас Хайруллаев соттан әр сотталушыға 4 жылдан нақты жаза беруді сұраған. Екеуіне бірдей мерзім сұралғанымен, құқықтық жағдайы бірдей емес. Эльмира Төлегеноваға қатысты прокурор кішкентай балалары барын ескеріп, жаза өтеуді бір жылға шегеруді ұсынды. Сол кезеңде оны ешқайда кетпеу туралы қолхатпен қалдыру сұралған. Ал Ерболат Жанабыловқа келгенде айыптау…

Толық оқу
аида балаева

Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева Мұхтар Шахановтың неге Арыстанбаб кесенесі аумағына жерленбейтінін түсіндірді, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Ақынның қазасынан кейін ел ішінде оның соңғы аманатына қатысты қызу талқылау туған еді. Әсіресе әлеуметтік желіде жары Ханшайым Шаханованың хаты тарағаннан кейін мәселе қоғамдық деңгейдегі сезімтал тақырыпқа айналды. Қоғамды толқытқан хат 19 сәуір күні Мұхтар Шахановтың өмірден өткені белгілі болды. Көп ұзамай әлеуметтік желіде ақын ауыр хәлде жатқан кезде жазылған хат тарады. Ол хатта Шахановтың соңғы тілегі Арыстанбаб кесенесі аумағына жерлену болғаны айтылған. Осыдан кейін жұрт арасында күту де, үміт те күшейді. Бірақ артынша қоштасу рәсімі мен жерлеу 21 сәуір күні Алматыда, Кеңсай…

Толық оқу
Бектенов потребовал от Минтранса

Премьер-министр Олжас Бектенов құқықбұзушылықтың алдын алу жөніндегі комиссия отырысын өткізіп, елдегі жол ахуалын өткір сынға алды, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Үкімет басшысы жол қауіпсіздігіне қатысты бірқатар қатаң шараны іске қосуды тапсырды. Әңгіме электросамокат иелерін міндетті сақтандырудан бастап, «ақылды» камералар желісін кеңейтуге дейінгі ауқымды өзгеріс жайында болып отыр. Жолдағы ахуал неге алаңдатады Ішкі істер министрлігінің дерегіне қарағанда, Қазақстан жолдарында жыл сайын шамамен 40 мың адам жарақат алып, 2,5 мыңға жуық адам көз жұмады. 2026 жылдың басынан бері өлім көрсеткіші 4 пайызға төмендегенімен, жағдай әлі де күрделі күйінде қалып отыр. Ішкі істер министрі Ержан Сәденов жол апатының 90 пайызы жүргізушілердің кінәсінен болатынын айтты.…

Толық оқу
алмасбек садырбай

Қонаевта фермер әрі қоғам белсендісі Алмасбек Садырбайға қатысты сот процесі басталды, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Іс бойынша алғашқы отырыс 9 сәуірде өткен. Алғашында тыңдау 1 сәуірге белгіленген еді, алайда кейінге шегерілген. Сол күні айыпталушыны сотқа жеткізбеген, ал қорғаушылардың бір бөлігі процеске қатыса алмаған. Алғашқы отырыс неге дауға айналды Істің алғашқы күнінен-ақ тартыс сот залының өзінен емес, процессуалдық түйткілден басталды. Адвокат Анар Құсайынова бірнеше өтінішхат бергенін мәлімдеді. Оның айтуынша, ол алдын ала тыңдау өткізуді, істі Талдықорған сотына беруді және Алмасбек Садырбайды қамаудан босатуды сұраған. Қорғаушының ұстанымы анық: оның пайымынша, Садырбай қазір заңды негізсіз қамауда отыр. Анара Құсайынова мәселені уақыт межесіне тіреп түсіндіреді.…

Толық оқу