Автор: Самал Жолжаксын

Avatar photo

Самал Жолжақсын Ertenmedia.kz редакциясында экономика, қаржы нарығы, банк секторы, салық саясаты және әлеуметтік-экономикалық өзгерістер тақырыбын жазады. Оның материалдарында күрделі қаржылық шешімдер қарапайым тілмен түсіндіріліп, оқырманға нақты әсері сараланады. Ұлттық банк, бюджет, валюта бағамы, несие, зейнетақы және тұрғын үй нарығына қатысты жаңалықтарды тұрақты қадағалайды.

пенсия в Казахстане 2026

Көп адам 30–40 жастың аралығында зейнетақы мәселесіне бас қатырмай кейінге ысырып қояды, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Әлі уақыт көп секілді көрінеді, айлық бар, тіршілік жүріп жатыр, ал қарттық тым алыстағы дүние болып сезіледі. Бірақ сарапшылардың пайымынша, дәл осы кезең кейінгі қаржылық тыныштықтың іргесін қалайтын ең маңызды шақ. Үш тірекке сүйенген стратегия KASE-тің бұрынғы аналитигі Аман Әлімбаевтың айтуынша, зейнетке қор жинау логикасы үш нәрсеге тіреледі: күрделі пайыз, тәуекел және адам капиталы. Оның түсіндіруінше, егер адам зейнетке шығардан 20–25 жыл бұрын тұрақты түрде қаржы сала бастаса, бастапқыда мардымсыз көрінген сома уақыт өте ірі қорға айналуы мүмкін. Себебі табыс қайта инвестицияланып отырады, ал уақыт…

Толық оқу
актау тамада

Ақтауда жергілікті асаба мен оның жұбайына қатысты интим видеоның тарап кетуі үлкен дауға ұласты, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Көпшілікке арналмаған интим жазба мессенджерлерде, әсіресе WhatsApp арқылы тез жайылып, қоғамда қызу талқылау туғызды. Шоуменнің сөзінше, эротикалық видео ашық қолжетімді жерде сақталмаған және оны әдейі жария ету, атақ іздеу не жұрт назарын аудару мақсаты болмаған. Оның айтуынша, файл отбасымен жұмыс істеген мобилографтың қолына түскеннен кейін сыртқа шығып кетуі мүмкін. «Жұрт назарын аудару үшін жасалған әрекет емес. Мұндай нәрсемен танымал болатындай ессіз емеспіз. Интим видео жасырын тұрған. Бәлкім, соны бізбен жұмыс істеген адам ашып, таратып жіберген шығар. Қазір анықтап жатырмыз», деді ол. Осы сөздің…

Толық оқу
мұхтар шаханов

Алматыда ақын, қоғам қайраткері, Қазақстанның халық жазушысы Мұхтар Шахановты ақтық сапарға шығарып салу рәсімінің тәртібі белгілі болды, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Қаралы жиын сейсенбі, 21 сәуір күні өтеді. Мұхтар Шахановпен қоштасу рәсімі таңғы сағат 09:00-де Абай атындағы Қазақ ұлттық опера және балет театры ғимаратында басталады. Ақынмен қоштасуға мемлекет және қоғам қайраткерлері, шығармашылық орта өкілдері, зиялы қауым мен оның өнерін қадірлеген көпшілік жиналады деп күтіліп отыр. Қаралы рәсім жай ғана ресми жиын емес. Ол ұлт сөзіне айналған тұлғамен халықтың үнсіз жүздесуі, ақынға көрсетілетін соңғы құрметтің сәті. Қоштасудан кейінгі ас қайда беріледі Ресми қоштасу мен жерлеу рәсімі аяқталған соң еске алу асы өтеді.…

Толық оқу
жалған ақпарат тарату

Қазақстанда интернет кеңістігінде жалған ақпарат таратуға байланысты жауапкершілік күшейтілді. Әлеуметтік желілер мен мессенджерлердегі кез келген жалған хабарлама, тіпті жай ғана репост жасау да азаматтарды әкімшілік не қылмыстық жауапкершілікке тартуы мүмкін деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Құқық қорғау органдарының дерегінше, соңғы уақытта интернетте жалған ақпарат тарату фактілері көбейген. Жұртшылық арасында кең таралған қауесеттен бастап, қоғамды дүрліктірген жалған хабарларға дейін мемлекеттік органдардың назарын аударып отыр. Сондықтан қазір цифрлы кеңістік әлеуметтік желілер, мессенджерлер мен түрлі платформалар қатаң бақылауда. Желіде жалған хабарлама таратқан қолданушыны анықтау қиын емес. Бұған дәлел ретінде жақында Threads желісінде кең таралған жалған ақпаратты айтуға болады. Онда белгісіз қолданушы әскердегі зорлық-зомбылық туралы жазған.…

Толық оқу
Мұхтар Шаханов өмірден озды

Қазақстанның еңбек ері, халық жазушысы, белгілі ақын, драматург және қоғам қайраткері Мұхтар Шаханов өмірден өтті деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Қайғылы хабарды Мәдениет және ақпарат министрлігі жеткізіп, марқұмның отбасы мен туған-туыстарына, күллі қазақ жұртына көңіл айтты. «Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігі көрнекті қазақ ақыны, драматург, қоғам қайраткері, Қазақстанның Еңбек Ері, Халық жазушысы Мұхтар Шахановтың дүниеден өтуіне байланысты марқұмның отбасы мен жақындарына, сондай-ақ барша қазақ халқына қайғырып көңіл айтады», – делінген министрлік хабарламасында. Мұхтар Шаханов қазақ руханиятында ерекше орны бар тұлға еді. Ол әдебиет пен қоғамдық өмірді ұштастырып, өзінің азаматтық позициясын батыл әрі ашық білдіріп келді. Ақынның шығармалары терең философиясымен, көркемдігімен, жаңашылдығымен…

Толық оқу
Бактыбек Исаев Атырау

Атырау қалалық полициясының бұрынғы басшысы Бақтыбек Исаев қылмыстық іс аясында тергеу изоляторына қамалды, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Осыған дейін ол уақытша ұстау изоляторында отырған еді. Енді іс жаңа процессуалдық кезеңге өткен сыңайлы. Алдын ала мәліметке қарағанда, экс-полицейге қатысты қылмыстық іс қозғалған. Ол ішкі істер органдарынан теріс негізбен босатылған. Тергеу оның қызмет өкілетін асыра пайдалануы мүмкін деген жайттарды тексеріп жатыр. Дегенмен айыптың нақты құқықтық саралануы әзірге ресми жарияланған жоқ. Яғни күдік бағыты белгілі болғанымен, істің соңғы баптары мен тергеу қорытындысы әлі ашылмаған. Істің көлеңкесінде не тұр Жергілікті дереккөздер таратқан мәлімет бойынша, тергеу қылмыстық істерде айғақ зат ретінде өткен есірткіге қатысты жайттармен байланысуы мүмкін.…

Толық оқу
Чек талап ету неге маңызды

Қазақстанда тауар сатып алған не қызмет пайдаланған адамға фискалдық чек берілмесе, тұтынушы мұндай заңбұзушылықты тіркеп, уәкілетті органға шағым түсіре алады, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. 2026 жылдан бастап кассалық тәртіпке қойылатын талап қатайғандықтан, чек енді жай қағаз емес, сатып алушы құқығын қорғайтын негізгі дәлелге айналып отыр. Чек не үшін сонша маңызды Жаңартылған Салық кодексіне сай, 2026 жылғы 1 қаңтардан бері бақылау-касса машинасының чегін беру міндетті талап саналады. Сатып алушы үшін оның маңызы өте нақты: сапасыз тауарды қайтару, айырбастау не өз талабын дәлелдеу көбіне дәл осы құжатқа тіреледі. Жаңа үлгідегі чекте енді тек төленген сома емес, тауардың немесе қызметтің толық атауы да көрсетілуі…

Толық оқу
кредит казахстан

19 сәуірден бастап Қазақстанда жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесін, яғни ГЭСВ-ті есептеу тәртібі өзгереді, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі қабылдаған жаңа қаулы банк өнімдерінің шынайы құнын бұрынғыдан әлдеқайда ашық көрсетуге бағытталған. Енді қарыздың нақты бағасын ұсақ әріпке тығып қою қиындайды, ал депозит табыстылығы да ортақ өлшеммен көрсетілуге тиіс. Бәріне ортақ ереже енгізілді 2026 жылғы 3 сәуірде қабылданған №44 қаулы екінші деңгейлі банктерге, ислам банктерінен өзге қаржы ұйымдарына, шетел банктерінің филиалдарына және жекелеген банктік операция жүргізетін ұйымдарға міндетті тәртіп орнатты. Жаңа талаптың өзегі бірізділік. Яғни әр банк ГЭСВ-ті өз ыңғайына қарай құбылтып емес, бірыңғай формуламен есептеуге тиіс. Мұның…

Толық оқу
Баян Алагөзова

Қазақ киносының аңыз туындысы «Қыз Жібек» фильміндегі сахналық киім төңірегіндегі дау қайта өршіді деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Баян Алагөзова раритет бұйымды «қоқыстан құтқарып қалдым» деген мазмұндағы бірнеше видео жариялағаннан кейін журналист Гүлбану Әбенова оған өткір жауап қатты. Ол жәдігердің жеке қолға қалай өткеніне де, оны «есептен шығарылған зат» ретінде көрсетуге де күмән білдірді. Гүлбану Әбенова әңгімені төтесінен бастады. Оның пайымынша, «миллиардердің әйелі» деген мәртебе де, салық төлеп отырғаны да ұлттық мәдени құндылықты иемденуге негіз бола алмайды. Журналист салық төлеу мемлекеттің алдында жасалған жақсылық емес, заң алдындағы міндет екенін ашық айтты. Ол «олигарх» ұғымының астарында тек байлық емес, билікпен байланыс арқылы жүретін…

Толық оқу
алаяқтар

Қазақстанда цифрлық алаяқтықпен күрестің жаңа кезеңі басталды. Бас прокуратураның құқықтық статистика және арнайы есепке алу комитеті жанынан Қылмыстық қауіптер мен қоғамдық қауіпсіздік тәуекелдерін болжау орталығы құрылды деп хабарлайды Ertenmedia.kz. 18 сәуірден бастап комитетке талдау-болжау міндеттері жүктелді. Орталық қылмыстық тәуекелдерді анықтап, мемлекеттік органдарға алдын алу бойынша нақты ұсыныстар береді. Бұл туралы Бас прокуратурада киберқылмысқа қарсы іс-қимыл жөніндегі жиында айтылды. Орталық сарапшыларының айтуынша, алаяқтар қазір классикалық телекоммуникациялық арналардан мессенджерлерге ауыса бастаған. WhatsApp желісі алаяқтық қоңыраулардың негізгі алаңына айналып үлгерді. Қазақстанда 4 сәуір күні алғаш рет SMS-бластер арқылы алаяқтық әрекеті тіркеліп, ашылған. Жалпы сарапшылар соңғы уақытта 18 жаңа цифрлық қауіп түрін анықтап отыр.…

Толық оқу