Автор: Самат Келдібай

Avatar photo

Самат Келдібай Ertenmedia.kz редакциясында қоғам, әлеуметтік ахуал, құқықтық тәртіп, резонанс оқиғалар және даулы мәселелер тақырыбын жазады. Оның материалдарында күн тәртібіндегі күрделі оқиғалар оқырманға түсінікті тілмен беріліп, шешім қабылдайтын органдардың ұстанымы мен қоғам реакциясы қатар қамтылады.

Қаржы министрі Мәди Тәкиев

Қазақстанда қан донорларына берілетін өтемақыны арттыру туралы ұсыныс жақын жылдары қолдау таппайды деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Мәжіліс депутаттары донорлыққа төленетін қазіргі 983 теңгені (0,25 АЕК) 1–1,25 АЕК-ке дейін көтеріп, «Құрметті донор» мәртебесін қайтаруды ұсынған болатын. Бірақ Қаржы министрі Мәди Тәкиев бастаманы орындауға қаражат жоқ екенін ашық мәлімдеді. «Мұндай әлеуметтік бастамалар қосымша шығындарды талап етеді. Ал қазіргі кезде, 2028 жылдың соңына дейін, қосымша қаржыландыруды қажет ететін жаңа әлеуметтік шараларға мораторий енгізілген. Сондықтан донорларға қаржылай емес, басқа да ынталандыру жолдарын қарастыру қажет», – деді министр. Бұған дейін премьер-министр Олжас Бектенов 2026–2028 жылдарға арналған бюджетті әзірлеу кезінде донорларға төленетін өтемақыны ұлғайту мүмкіндігін қарастыруға уәде…

Толық оқу
швед үстелі

Қорғаныс министрінің орынбасары Алмаз Жұмакеев Батыс Қазақстандағы әскери гарнизондардың инфрақұрылымы мен тұрмыс жағдайын тексерді. Бұдан бөлек жаңа тамақтандыру жүйесінің қалай іске асырылып жатқанын бақылап қайтты деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Ақтөбе облысында Алмаз Жұмакеев аймақ басшысы Асхат Шахаровпен бірге Мұғалжар ауданының Жем қаласындағы инфрақұрылымды дамыту мәселелерін талқылады. Әуе қорғанысы күштері әскери институтының жатақханаларын жөндеу жұмыстары қаралды. Қаладағы амбулатория, мектеп және балабақша ғимараттарының жергілікті биліктің қолдауымен қалпына келтірілу барысы тексерілді. Сонымен қатар, әскери госпитальдің медициналық жабдықтармен және дәрі-дәрмекпен қамтылуы да назардан тыс қалмады. Сапар барысында генерал-майор әскери бөлімді инженерлік желілерге қосу мәселесін ерекше бақылауға алып, жұмысты жеделдету бойынша нақты тапсырмалар берді. Ақтаудағы әскери…

Толық оқу
айжан балакешова

Қазақстанда салық органдарының жаңа цифрлық жүйесі мыңдаған бизнес өкілін аяқ астынан есепшотсыз қалдырды деп хабарлайды Ertenmedia.kz. 9 сәуір күні еліміз бойынша мыңдаған кәсіпкердің банктегі шоттары еш себепсіз бұғатталып, кейбірінің қаражаты ешбір ескертусіз алынған. Танымал заңгер әрі қаржы сарапшысы Айжан Балакешова мұны «цифрлық бассыздық» деп атап, Мемлекеттік кірістер комитетінің төрағасы Жандос Дүйсембиевке қатаң үндеу жолдады. Сарапшының айтуынша, кәсіпкерлердің жұмысын жеңілдетуі тиіс болған ISNA ақпараттық жүйесі керісінше бизнестің тіршілігін толықтай тоқтатқан. Жағдайдың ушыққаны сонша, кәсіпкерлердің есепшотынан қаражат қарызы болмаса да алына бастаған. «9 сәуірде салық төлеушілердің шоттары жаппай бұғатталды. Кейбіреулерге «0 теңге» қарыз деп көрсетілген бұйрық шыққан. Бірақ соған қарамастан, шоттары бұғатталып…

Толық оқу
Ұлттық тестілеу орталығы

Ұлттық тестілеу орталығы колледж түлектеріне ҰБТ-ға қатысуға өтініш қабылдау мерзімдері мен сынақ күндерін жариялады деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Ұлттық тестілеу орталығы 2019 жылдан бастап колледж түлектері тек ҰБТ тапсыратынын еске салды. Бұрынғы Кешенді тестілеу (КТ) енді қолданылмайды. Өтініш беру мерзімі: 11-16 сәуір аралығында өтінішті бір рет қана беруге болады; 17-25 сәуір аралығында бір немесе екі рет өтініш беруге рұқсат. Тестілеу 2026 жылдың 10 мамыры мен 10 шілдесі аралығында өтеді. Қазірдің өзінде алты негізгі күн белгіленген: 25 мамыр, 2 маусым, 5 маусым, 9 маусым, 12 маусым және 15 маусым. Қажет болған жағдайда қосымша күндер ұсынылады. Өтініш беру кезінде талапкерлер тест тапсыратын күнді,…

Толық оқу
ауа райы

Алдағы күндері Қазақстанның барлық аймағында ауа райы тұрақсыз болып, циклон мен антициклондардың жиі ауысуынан жауын-шашын күтіледі деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Батыс пен оңтүстік өңірлерде жаңбыр жауып, найзағай ойнайды. Солтүстік-батыс, солтүстік, шығыс және орталық облыстарда түнде қар аралас жаңбыр жауса, күндіз жаңбырға ұласады. 11 сәуірге қараған түні елдің шығысында қар жауады деп болжануда. Сол күні батыста күшті жаңбыр мен бұршақ күтілуде. Елдің басым бөлігінде тұман түсуі мүмкін. Бұған дейін синоптиктер сәуір айының қалыпты нормадан бір градус жылы болатынын, бірақ ауа температурасының күрт өзгеруі жиі қайталанатынын ескерткен еді. Солтүстікте ауа температурасы түнде −10 °C-қа дейін төмендесе, оңтүстікте +33 °C-қа дейін ыстық болуы ықтимал.…

Толық оқу
Транстелеком

Грузиядан Қазақстанға аса ірі көлемде ақша жымқыруға қатысы бар деген күдікпен іздеуде жүрген экс-басшы экстрадицияланды деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Тергеу дерегінше, күдікті «Транстелеком» компаниясын басқарған тұста мемлекеттік сатып алу рәсімдерін айналып өтіп, спутниктік және телекоммуникациялық құрал-жабдықтарды жалға алу бойынша заңсыз келісім-шарт жасасқан. Соның кесірінен мемлекетке төрт миллиард теңгеден астам шығын келген. Күдікті қылмыс әшкереленген соң Қазақстаннан бой тасалап, халықаралық іздеуде болды. 2026 жылдың наурызында оны Грузияның құқық қорғау органдары қолға түсірді. Бас прокуратура сұрау салып, күдіктіні елге қайтарған. Қазір ол тергеу изоляторында. Егер кінәсі дәлелденсе, 12 жылға дейін бас бостандығынан айырылып, мүлкі тәркіленуі мүмкін. Айта кетейік, «Транстелеком» компаниясы қазір Тимур Турловқа…

Толық оқу
теңге доллар бағамы

Қазақстанда 19 сәуірден бастап валюта операцияларын бақылаудың жаңа тәртібі енгізіледі деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Осы күннен бастап банктер азаматтар мен бизнес өкілдерінің валюта операциялары туралы мәліметтерді Ұлттық банкке тұрақты түрде тапсырып отырады. Енді қазақстандықтар шетелге банк шотын ашпай-ақ 10 мың долларға дейін ақша аудара алады. Егер аударым сомасы одан асса, банк міндетті түрде Ұлттық банкке есеп береді. Сондай-ақ азаматтардың мың доллардан асатын қолма-қол валюта сатып алуы немесе сатуы да бақылауға алынады. Кәсіпкерлер үшін бақылау шегі жоғарырақ олар 50 мың доллардан басталатын операциялар бойынша есеп береді. Бірақ бизнес өкілдерінің қолма-қол ақшасыз валюталық операцияларының барлығы, сома көлеміне қарамастан, қадағаланады. Банктер мен қаржы ұйымдары…

Толық оқу
салық қарыздары

Қазақстанда мыңдаған жеке кәсіпкер мен жауапкершілігі шектеулі серіктестік күтпеген жерден банк шоттарын бұғаттау проблемасына тап болды. Ең қызығы, олардың көпшілігінде салықтық берешек жоқ болып шықты деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Мемлекеттік кірістер комитеті келеңсіз жағдайды жаңа автоматты бақылау жүйесін енгізу кезінде кеткен техникалық ақаумен түсіндірді. Комитеттің мәліметінше, қазіргі таңда салық әкімшілігін цифрландыру аясында барлық хабарлама жіберу мен салықтық шараларды қолдану процесі автоматтандырылып жатыр. Осы жаңа жүйеге көшу барысында техникалық қате орын алып, соның салдарынан кәсіпкерлердің банк шоттарына негізсіз шектеу қойылған. «Қазіргі кезде аталған қате толық түзетілді. Шоттарды бұғаттау туралы шешімдер кері қайтарылып жатыр, бірқатар шоттардың бұғатталуы тоқтатылды», – деп хабарлады ведомство өкілдері.…

Толық оқу
Арман Жұмагелдиевтің әйелі

Қаңтар оқиғасы кезінде ұйымдасқан қылмыстық топ құрғаны үшін сотталған Арман Жұмагелдиевтің әйелі, қырғызстандық дизайнер Айкөл Әликжанова ресми түрде ажырасқанын мәлімдеді деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Желідегі парақшасында неке куәлігінің суретін жариялаған Айкөл, жаңалықты көпшіліктің қызу талқылауына айналдырмауды сұрады. «Ақпарат құралдары мен туралы түрлі мәліметтерді тарата бастады. Біз Арманмен заңды некеде тұрдық. Бір-бірімізді шынайы жақсы көрдік. Бірақ ажырасуға шешімді өзі қабылдады. Мен оны күтіп, жанында болуға дайын едім. Алайда Алланың қалауы басқаша болды», – деді Айкөл. Ол сонымен қатар жұптың ортақ қызы бар екенін атап өтті. «Арманның жалғыз баласы біздің қызымыз. Бізге дейін оның заңды некесі де, баласы да болған емес. Біз бір-бірімізге…

Толық оқу
мұрат әбенов

Қазақстанда сот орындаушыларының қатаң әрекетінен жаппай бұғатталған банктік шоттарды қалпына келтіру басталды. Депутат Мұрат Әбенов пен Әділет министрлігі бірлесіп, айлық жалақысы, жәрдемақысы немесе зейнетақысы толығымен ұсталып қалған азаматтардың есепшоттарын қайта ашуды қолға алды деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Мәжілісмен Әбеновтің айтуынша, қазір бір жарым миллионға жуық қазақстандық өзінің банктік шоттарын пайдалана алмай отыр. Заң бойынша сот орындаушысы жалақының тек жартысын ғана бұғаттай алады, алайда іс жүзінде азаматтар соңғы тиынына дейін айырылып, қарапайым күнкөріс заттарына да қол жеткізе алмай қалды. «Сәуір сөздің емес, нақты істің айы. Есепшоттары заңсыз бұғатталған миллион жарым азаматқа нақты көмек көрсетеміз. Қазір көптеген адам автобусқа міне алмай, нан алуға…

Толық оқу