Автор: Нұрлан Жұмахан

Нұрлан Жұмахан, Ertenmedi.kz агенттігінің сарапшысы

Нұрлан Жұмахан Ertenmedia.kz үшін қоғам, саясат және медиа кеңістіктегі өзекті құбылыстарға авторлық көзқарасын білдіреді. Колумналарында оқиғаға баға беріп қана қоймай, оның астарындағы қоғамдық көңіл-күй мен саяси ишараны саралайды.

Нариман

Батыс Қазақстан облысының Бәйтерек ауданында сағатына 175 тонна өнім өндіретін модульдік асфальт-бетон зауыты жұмысын бастады. Жаңа кәсіпорын жол жөндеу учаскелерін материалмен жедел қамтамасыз етіп, тасымал шығынын едәуір азайтуға мүмкіндік береді, – деп жазады Ertenmedia.kz. «Приоритет» жол-құрылыс компаниясының өндірістік нысаны Үлкен Шаған ауылының маңында орналасқан. Зауыттың ашылу рәсіміне Батыс Қазақстан облысының әкімі Нариман Төреғалиев қатысып, кәсіпорынның өндірістік әлеуетімен және жол құрылысы саласында жүзеге асырып жатқан жобаларымен танысты. Компания өкілдері өңір басшысына ағымдағы жұмыстар, өндірістік қуат және алдағы жоспарлар жөнінде ақпарат берді. Кәсіпорын стратегиялық маңызы бар автомобиль жолдарын жөндеуге қажетті асфальт қоспасын тікелей құрылыс алаңына жақын жерде өндіреді. Жобаның жалпы құны 400…

Толық оқу

Қазақстан мен Қытай арасындағы қарым-қатынас сауда мен транзит аясынан шығып, технология, жасанды интеллект және халықаралық құқық саласына ойысып келеді. Ertenmedia.kz тілшісіне саясаттанушы Нұргелді Әбідғани Ермек Көшербаевтың Бейжің сапары екі елдің стратегиялық серіктестігін жаңа институционалдық деңгейге көтергенін айтты. – Ермек Көшербаевтың Қытай Сыртқы істер министрі Ван Имен келіссөзін Қазақстан сыртқы саясаты тұрғысынан қалай бағалайсыз? – Бейжіңдегі кездесу Қазақстан мен Қытай арасындағы саяси диалогтың сабақтастығын көрсетті. Екі мемлекет қатынасын «мәңгілік жан-жақты стратегиялық серіктестік» деңгейінде қарастырады. Мұндай мәртебе байланыс саудамен шектелмей, қауіпсіздік, технология, дипломатия және халықаралық ұйымдардағы өзара қолдауды қамтитынын білдіреді. Қазақстан үшін Қытай алып нарық, ірі инвестор және Еуразиядағы маңызды саяси күш…

Толық оқу

Қазақстанда сұйытылған мұнай газының шекті көтерме бағасы тағы алты ай өзгермейді. Энергетика министрлігі 2026 жылдың екінші жартыжылдығына қолданыстағы бағаны сақтап қалды. Бір тонна газдың құны қосылған құн салығын есептемегенде 59 722 теңге деңгейінде қалды, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Жаңа шекті баға 2026 жылғы 1 шілдеден 31 желтоқсанға дейін қолданылады. Шешім Энергетика министрлігінің 2026 жылғы 1 шілдедегі №253-н/қ бұйрығымен бекітілді. Осындай баға 1 қаңтардан 30 маусымға дейін де қолданыста болған. Белгіленген шек тауар биржаларынан тыс сатылатын сұйытылған мұнай газына қатысты. Отын ішкі нарыққа бекітілген жеткізу жоспары шеңберінде өткізілуге тиіс. Осылайша, газдың шекті көтерме құны кемінде тағы алты ай сақталады. Алайда министрліктің шешімі…

Толық оқу
taza qazaqstan

Алматы облысының Райымбек ауданындағы Шалкөде  жайлауында өткен «Хантәңірі қазынасы» халықаралық этнофестивалі экологиялық мәдениеттің жарқын үлгісін көрсетті. Өңірдің 90 жылдығына арналған мереке «Таза Қазақстан» республикалық акциясының негізгі алаңдарының біріне айналды. Үш күндік фестивальге 25 мыңнан астам адам қатысып, табиғатты қорғауға бағытталған шараларға белсенді атсалысты, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Шалкөде жайлауындағы тазалықты сақтау үшін 105 биодәретхана мен 75 қоқыс контейнері орнатылды. Фестиваль аумағына үш арнайы техника шығарылып, экологиялық акцияға 110 ерікті, жергілікті тұрғындар мен жастар қатысты. Тазалық жұмысына 1 000 қап пен 1 000 жұп қолғап жұмсалды. Үш күн ішінде шамамен 7 тонна қатты тұрмыстық қалдық жиналды. Қоқыс арнайы техникамен белгіленген полигонға шығарылды.…

Толық оқу

ҚР Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов Алматыдағы екінші және үшінші жылу электр орталықтарының құрылыс алаңдарын тексерді. Станцияларды табиғи газға көшіру жобалары Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың тікелей тапсырмасы аясында жүзеге асырылып жатыр. Министр екі стратегиялық нысандағы жұмыс қарқыны мен бекітілген кестенің сақталуына назар аударды, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Екінші жылу электр орталығындағы құрылыс жұмыстарының жалпы дайындық деңгейі 92 пайызға жеткен. Технологиялық жабдықтарды жеткізу ісі іс жүзінде толық аяқталды. Құрылыс алаңында шамамен 1,5 мың маман мен 140-тан астам арнайы техника жұмыс істеп жатыр. Ерлан Ақкенженов қол жеткізілген қарқынды бәсеңдетпей, жұмысты қазіргі деңгейде жалғастыруды тапсырды. Мердігер ұйымдарға монтажшылар мен дәнекерлеушілерді қоса алғанда, қосымша бейінді мамандар…

Толық оқу
банки Казахстана

Қазақстан банктерінің қоржынында қайтпай жатқан несие көбейген. Кредиторлар коллекторлық агенттіктерге өндіруге тапсырған берешек 1,1 трлн теңгеге жетіп, бір жылда 37,2 пайызға ұлғайды, деп хабарлайды Ertenmedia.kz Finprom.kz дерегіне сүйеніп. Коллекторлардың қарауына өткен қарыздың 85 пайыздан астамын банк несиесі құрайды. Бір жылдың ішінде аталған сома 682,7 млрд теңгеден 941,2 млрд теңгеге дейін өскен. Дегенмен банктер борышты коллекторларға сатып жатқан жоқ. Қазақстанда 2024 жылғы шілдеден бері азаматтардың өтелмеген несиесі бойынша талап ету құқығын коллекторлық агенттікке беруге тыйым салынған. Сондықтан қаржы ұйымдары қарызды өз балансында қалдырып, коллекторларды сотқа дейінгі өндіріп алу жұмысына ғана тартады. Агенттіктерге «жұмысқа берілген» берешек көлемінің күрт артуына осы тәртіп әсер…

Толық оқу
жаңбыршин

Құрылтайдан сырт қалған тағы бір танымал есім — Еділ Жаңбыршин. Жүйенің өз ішіндегі «ревизияға» ілігіп кеткен Жаңбыршин қазақтілді қауымның үдесінен шыға білген депутат-тұғын. Соңғы айда Аружан Сайынмен салғыласып, елге қажет заңды қабылдауға мұрындық болған Едекең тек Маңғыстау емес, бүкіл Батыс өңірінің «амбассадорына» айналып үлгерген еді деп жазады Ertenmedia.kz. Батыс өңірдің психологиясын дөп басып танитын саясаткер ретінде Жаңбыршин Жаңаөзен мен Маңғыстаудағы кез келген ереуіл мен наразылықты «сыртқы күштердің арандатуы» деп сипаттайтын ресми риторикаға да қарсы шықты. Мәселенің әлеуметтік-экономикалы сипатын, биліктің халықпен диалог құра алмай отарғанын Мәжіліс төрінен ашық айтуы желідегі жұртқа жаққан-тын. Батыс өңіріне сіңіп алған қытайлық инвесторларды да қара терге…

Толық оқу

Қорғаныс министрінің орынбасары Нұрхан Ахмедиев Ertenmedia.kz ақпараттық агенттігіне әскерге шақыруды цифрландыру, «ақылды әскери комиссариат», жасанды интеллект арқылы сарбаз қауіпсіздігін бақылау және роботтандырылған бөлімдер құру турасында жұмыстары жайында кеңінен әігәмелеп берді. Енді соған назар аударсаңыздар. – Сіз Қорғаныс министрінің ең жас орынбасарларының бірісіз әрі саптық бөлімнен емес, киберқауіпсіздік саласынан келдіңіз. Ақпараттық технология маманы әскерде ең алдымен нені өзгертуі керек? – Қазақстанда цифрлық трансформация белсенді жүріп жатыр, Қорғаныс министрлігі де осы үдерістен тыс қалмайды. Менің міндетім қолданыстағы жұмыс тәртібін қайта қарап, оны аз уақыт пен аз ресурс жұмсап, барынша тиімді ету. Цифрландырудың мәні жаңа бағдарлама орнатумен шектелмейді, ол азамат пен әскери қызметшіге…

Толық оқу
бензин бағасы

Қазақстанда бензин бағасы өзге елдер бойынша әлі де ең төмен деңгейдің бірінде қалып отыр. Арзан баға жүргізушілерге тиімді болғанымен, мемлекет үшін күрделі мәселе туғызуда. Көрші елдермен арадағы алшақтық жанармайды сыртқа тасымалдау қаупін күшейтеді, деп жазады Ertenmedia.kz. Energyprom мәліметінше, Қазақстанда АИ-95 маркалы бензиннің бір литрі шамамен 0,69 доллар тұрады. Ресейде аталған жанармай 0,94 доллар, Қырғызстанда 1,02 доллар, Қытайда 1,14 доллар, Өзбекстанда 1,34 доллар шамасында сатылады. Әлемдік орташа баға бір литрге 1,47 доллардан асады. Баға айырмашылығы қазақстандық жүргізушілер үшін қолжетімді жанармай ғана емес, қосымша тәуекел де қалыптастырады. Ел ішіндегі бензин көрші мемлекеттермен салыстырғанда арзан болған сайын, оны шекара асырып әкетуге ынта күшейеді.…

Толық оқу
Сақтағанов

Altay Fest – 2026 фестивалі аясында Берел ауылының іргесіндегі Патшалар жазығында «Төр Алтай Ақтанын жырлайды» атты республикалық поэзия кеші өтті. Әдеби басқосу көрнекті ақын Ақтан Нұрбаевтың туғанына 100 жыл толуына арналды. Кешке Қазақстанның әр өңірінен келген қаламгерлер қатысты, деп жазады Ertenmedia.kz. Шараны Шығыс Қазақстан облысының әкімі Нұрымбет Сақтағанов ашты. Ол бірнеше күнге жалғасатын фестивальге арнайы келген ақындар мен қонақтарға алғыс білдірді. Өңір басшысы Алтайды тарихы терең, табиғаты көркем әрі руханиятпен біте қайнасқан қасиетті мекен деп атады. – Мөлдір бұлағы мәңгіліктің күйін шерткен, тасын түртсе тарихы сөйлейтін осы өлкеде бас қосудың өзі – үлкен бақыт. Бүгін біз Алтайдан түлеп ұшқан көрнекті…

Толық оқу