Автор: Нұрлан Жұмахан

Нұрлан Жұмахан, Ertenmedi.kz агенттігінің сарапшысы

Нұрлан Жұмахан Ertenmedia.kz үшін қоғам, саясат және медиа кеңістіктегі өзекті құбылыстарға авторлық көзқарасын білдіреді. Колумналарында оқиғаға баға беріп қана қоймай, оның астарындағы қоғамдық көңіл-күй мен саяси ишараны саралайды.

су май

Қазақстан өсімдік майын Өзбекстанға жеткізу көлемі бойынша екінші жыл қатарынан көшбасшылық орнын сақтап қалды. 2025 жылғы қыркүйек пен 2026 жылғы мамыр аралығында көрші елге 553 мың тонна май және майлы дақылды өңдеуден алынатын өнім жөнелтілді, – деп жазады Ertenmedia.kz. Ауыл шаруашылығы министрлігінің мәліметінше, экспорт көлемі өткен маркетингтік жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 130,8 мың тоннаға немесе 31 пайызға артқан. 2025 жылдың қорытындысында Қазақстанның Өзбекстандағы өсімдік майы нарығындағы үлесі 90 пайыздан асқан. Қазақстандық кәсіпорындар шетелге өсімдік майымен қатар шрот пен күнжара да жеткізеді. 2025–2026 маркетингтік маусымының алғашқы тоғыз айында аталған өнімдер экспортынан 944 млн доллар валюталық түсім түскен. Көрсеткіш бір жыл бұрынғы…

Толық оқу

Қарағанды облысындағы Сарыбел станциясының теміржол вокзалын қайта жаңғырту аяқталды. Жаңарған нысанда жолаушылардың жайлылығы, қауіпсіздігі және көлік қызметінің қолжетімділігіне арналған заманауи жағдай жасалды, – деп жазады Ertenmedia.kz. 1965 жылы салынған вокзал ғимараты кешенді жөндеуден өтті. Жаңғыртудан кейін нысанның жалпы ауданы 487,4 шаршы метрді құрады. Бір қабатты ғимарат қажетті инженерлік инфрақұрылыммен толық жабдықталды. Құрылыс барысында вокзалдың шатыры ауыстырылып, сыртқы және ішкі әрлеу жұмыстары жүргізілді. Кәріз, су, жылу және электрмен жабдықтау желілері жаңартылды. Жолаушыларға қызмет көрсететін кеңістіктер қазіргі талаптарға бейімделді. Перрон да толық қайта жаңғыртылды. Вокзал маңындағы аумақ абаттандырылып, ғимаратқа жаңа жиһаз орнатылды. Жөндеу жұмыстары жолаушылар қозғалысын реттеп, пойыз күту уақытын қолайлы жағдайда…

Толық оқу
жас отбасы

23 тамызда қазақстандықтар бір палаталы Құрылтайдың 145 депутатын партиялық тізім бойынша сайлайды. Дауыс беру бірнеше қарапайым кезеңнен тұрады, ал әр талап таңдау құпиясын, дауыстың теңдігін және сайлаушы еркіндігін қорғауға арналған, – деп жазады Ertenmedia.kz. Учаскеге бармас бұрын азамат сайлаушылар тізіміне енгізілгенін тексергені жөн. Тізімдер 7 тамыздан бастап танысуға беріледі. Тіркелген мекенжайында дауыс бере алмайтын адам 7–22 тамыз аралығында есептен шығару куәлігін ала алады. Оны беру 22 тамыз күні сағат 18:00-де тоқтатылады. Дауыс беру 23 тамызда жергілікті уақыт бойынша сағат 07:00-ден 20:00-ге дейін өтеді. Учаскеге жеке куәлік немесе Қазақстан азаматының төлқұжатын алып бару қажет. Комиссия мүшесі аты-жөнді тізімнен тексеріп, бюллетень береді,…

Толық оқу
Алакөл толқыны

Жетісу облысының Ақши ауылында өткен «Алакөл толқыны» мәдени-туристік фестиваліне бес мыңнан астам адам қатысты. Ауқымды шара Алакөлдің туристік әлеуетін танытып, көл жағалауындағы демалыс маусымына мерекелік серпін берді, – деп жазады Ertenmedia.kz. Республикалық оқиғалар мен іс-шаралар күнтізбесіне енген фестиваль Алакөл жағалауында ұйымдастырылды. Оған Қазақстанның әр өңірінен келген демалушылармен қатар, Қытай, Ресей, Беларусь, Өзбекстан және Қырғызстаннан келген туристер қатысты. Көл маңында мәдениет пен туризм тоғысқан үлкен мереке өтті. Салтанатты ашылу Алакөл өңірінің табиғи ерекшелігі, тарихи мұрасы және туристік мүмкіндігін таныстырған бейнероликтен басталды. Көрермендерге көлдің шипалы қасиеті мен жағалаудағы демалыс бағыттары ұсынылды. Арнайы бағдарлама өңірдің туристік брендіне назар аударды. Жетісу облысы әкімінің орынбасары…

Толық оқу
Шымбулак

Медеу – Шымбұлақ аспалы жолының жұмыс уақыты жаздың соңына дейін бір сағатқа ұзартылды. Шешім Медеу – Тұйықсу жолында жеке көліктердің қозғалысына уақытша шектеу қойылуына байланысты қабылданды, – деп жазады Ertenmedia.kz. 25 шілде мен 31 тамыз аралығында аспалы жол күн сайын сағат 09:00-ден 19:00-ге дейін жұмыс істейді. Бұған дейін оның қызметі бір сағат ерте аяқталатын. Жаңа кесте туристер мен демалушылардың Шымбұлаққа еркін жетуіне мүмкіндік береді. Медеу – Тұйықсу жолындағы шектеу 24 шілдеден 30 қарашаға дейін сақталады. Осы кезеңде Шымбұлақ шатқалындағы инженерлік инфрақұрылымды жоспарлы жаңғырту жұмысы жүргізіледі. Жеке автокөліктердің қозғалысы құрылыс аяқталғанша шектелмек. Жол төтенше және апаттық қызмет көліктері үшін ашық болады.…

Толық оқу
ветеряк жел энергиясы

Жел турбинасының пайдалану мерзімі аяқталған соң оның металл бөлігінің басым бөлігі қайта өңделеді, ал алып қалақтарды кәдеге жарату әлдеқайда күрделі. Еуропа мен АҚШ инженерлері шыны талшықтан жасалған қалақтарды жаяу жүргіншілер көпірінің арқалығына айналдыра бастады, – деп жазады Ertenmedia.kz. Жел электр қондырғылары әдетте 20–25 жыл қызмет етеді. Қалақтар осы уақыт ішінде екпінді желге, жауын-шашынға, температура өзгерісіне және тұрақты механикалық күшке төтеп береді. Қондырғы ескірген сайын оны жөндеу мен күтіп ұстауға жұмсалатын қаржы да арта түседі. Белгілі бір кезеңнен кейін ескі турбинаны жөндеу жаңасын орнатудан тиімсіз болуы мүмкін. Мұндай жағдайда қондырғы бөлшектеліп, жарамды компоненті қайта пайдалануға немесе өңдеуге жіберіледі. АҚШ Энергетика министрлігінің…

Толық оқу
шоколад

Қазақстанда шоколад бағасы өсуін жалғастырып, 2026 жылдың алғашқы жартысында былтырғы сәйкес кезеңмен салыстырғанда 30,3 пайыз қымбаттады. Сарапшылар мұндай қарқын кейінгі жылдардағы ең жоғары көрсеткішке айналғанын айтады, – деп жазады Ertenmedia.kz. 2020 және 2021 жылдары шоколад құны жылына шамамен 8–9 пайыз көтерілген. 2022 жылдан бастап баға өсімі айтарлықтай үдеп, жоғары деңгейде сақталып келеді. Кейінгі серпін шоколадтың күнделікті өнімнен біртіндеп қымбат тағам санатына ауысып бара жатқанын аңғартады. Бағаның ең елеулі айлық өсімі 2025 жылдың тамызы мен қыркүйегінде тіркелді. Сол кезеңде шоколад бір айда тиісінше 3,8 және 4,8 пайыз қымбаттаған. 2026 жылғы ақпанда да баға бірден 3,3 пайыз өсті. Energyprom.kz сарапшылары қымбаттаудың негізгі…

Толық оқу
ауа райы фонтан

25 шілдеде Қазақстанның батысы мен оңтүстігінде аптап ыстық сақталып, елдің бірқатар өңірінде жаңбыр жауып, найзағай ойнайды. Атырауда ауа температурасы 42 градусқа дейін көтерілсе, Астана, Алматы, Қарағанды, Семей және Өскеменде тұрақсыз ауа райы күтіледі, – деп жазады Ertenmedia.kz. Астанада күн бұлтты болып, жаңбыр жауады және найзағай ойнайды. Жел екпіні секундына 15–20 метрге дейін күшейіп, түнде 14–16, күндіз 27–29 градус жылы болады. Алматыда да жаңбыр мен найзағай күтіліп, ауа температурасы күндіз 30–32 градусқа жетеді. Шымкентте жауын-шашын болмайды, алайда жел екпіні секундына 15–20 метрге дейін баруы мүмкін. Қалада түнде 19–21, күндіз 34–36 градус ыстық болады. Түркістанда ауа 36–38, Таразда 33–35 градусқа дейін қызады.…

Толық оқу
"Әділет" партиясы

«Әділет» партиясы сайлауалды науқаны аясында өңір тұрғындарымен тікелей диалог орнатуға бағытталған мобильді керуен жобасын бастады. Алты топ алдағы 29 күнде 14 мың шақырымнан астам жол жүріп, 100-ден астам қала, аудан орталығы мен ауылды қамтиды, – деп жазады Ertenmedia.kz. «Әділетті Қазақстан үшін» атауын алған мобильді керуендердің алғашқы бағыты Астанадан жолға шықты. Сапардың басталу рәсіміне партия атынан Құрылтай депутаттығына ұсынылған кандидаттар, сенімді өкілдер, сарапшылар мен белсенділер қатысты. Жобаның алғашқы бағытына партия Саяси кеңесінің мүшесі, тележүргізуші Армангүл Тоқтамұрат жетекшілік етеді. Оның айтуынша, Қазақстанның 17 облысын қамтитын алты мобильді топ жасақталған. – Бірінші бағыт Ақмола, Солтүстік Қазақстан және Қостанай облыстарының елді мекендеріне барады. Тұрғындармен…

Толық оқу

Шолпан-Атадағы министрлер кездесуі Қазақстан сыртқы саясатының жаңа прагматикалық бағытын айқын көрсетті. Астана Шанхай ынтымақтастық ұйымын саяси мәлімдеме жасайтын мінберден қауіпсіз сауда жолдарын, су қорын және экономикалық орнықтылықты қорғайтын ықпалды алаңға айналдыруды ұсынып отыр, – деп жазады Ertenmedia.kz. Қазақстанның Сыртқы істер министрі Ермек Көшербаев 24 шілдеде өткен ШЫҰ Сыртқы істер министрлері кеңесінің отырысына қатысты. Кездесуде ұйымға мүше елдердің сыртқы саяси іс-қимылы мен Бішкек саммитіне дайындық барысы талқыланды. ШЫҰ хатшылығы министрлердің 25 жылдыққа арналған Бішкек декларациясының жобасын және бірқатар салалық құжатты мақұлдағанын ресми түрде хабарлады. Астананың ұстанымы бір қарағанда дәстүрлі қауіпсіздік мәселесіне негізделгендей көрінеді. Алайда Көшербаевтың сөзінде экономикалық дипломатия, логистикалық қауіпсіздік және…

Толық оқу